Doyduktan Sonra Gelen Suçluluk
Bulimia nervoza, çoğu zaman fark edilmeden ilerleyen, ancak hem ruhsal hem de bedensel sağlığı ciddi biçimde etkileyen bir yeme bozukluğudur. Bu hastalıkta kişi, kısa sürede kontrolünü kaybettiğini hissettiği aşırı yeme atakları yaşar. Asıl sorun ise bu ataklardan sonra başlar. Yoğun suçluluk, utanç ve kilo alma korkusu devreye girer.
Bulimia nervozası olan bireyler, yedikleri yemekleri “telafi etmek” amacıyla kendi kendine kusma, laksatif veya idrar söktürücü ilaç kullanma, uzun süre aç kalma ya da aşırı egzersiz yapma gibi davranışlara yönelir. Çoğu kişi normal kiloda olduğu için bu durum çevre tarafından kolayca fark edilmez. Bu da hastalığın uzun süre gizli kalmasına neden olur.
Toplumda yaygın olanın aksine, bulimia nervoza yalnızca “çok yemek” ile ilgili değildir. Bu hastalığın merkezinde beden ağırlığı ve görünümüne verilen aşırı değer yer alır. Kişi doymasına rağmen yemeye devam edebilir ve atak sonrasında kendine öfke duyar. Tartılmaktan kaçınma ya da gün içinde defalarca tartılma, sürekli kilo ve vücutla ilgili düşünme sık görülen davranışlardandır.
Bulimia nervozada en sık görülen telafi edici davranışlar kusma ve laksatif kullanımına bağlıdır. Hastalığın şiddeti, bu davranışların haftalık sıklığına göre değişir. Bazı bireyler günde birden fazla kez kusarken, bazıları yüksek miktarda ilaç kullanabilir. Aşırı egzersiz de bu tabloda önemli bir yer tutar; kişi yaralanmasına ya da sağlık sorunlarına rağmen spor yapmayı sürdürebilir.
Bu yeme bozukluğu yalnızca ruhsal değil, aynı zamanda ciddi fiziksel sorunlara da yol açar. Diş minelerinde aşınma, boğaz enfeksiyonları, reflü, mide ve bağırsak problemleri, sıvı kaybı ve elektrolit dengesizlikleri sık görülür. İleri vakalarda kalp ritim bozuklukları ve hayati riskler ortaya çıkabilir.
Bulimia nervoza çoğunlukla genç ve yetişkin kadınlarda görülür; ancak erkeklerde de ortaya çıkabilir. Depresyon, kaygı bozuklukları ve madde kullanımı bu hastalığa sıklıkla eşlik eder. Özellikle ergenlerde kendine zarar verme ve intihar düşüncelerinin daha sık görüldüğü bilinmektedir.
Bulimia nervoza, aynaya bakıldığında görülenle sınırlı olmayan, derin bir iç mücadelenin yansımasıdır. Normal kiloda olmak, sağlıklı olmak anlamına gelmez. Bu nedenle, yeme davranışlarıyla ilgili farkındalık, erken tanı ve doğru destek hayati önem taşır.
--------------------------------------------------
Kaynaklar: Cleveland Clinic Journal of Medicine 2021, Journal of Criminology Sociology and Law 2024, Çadem Psikoloji 2024
