Vergi mevzuatında son dönemde yapılan düzenlemeler, kurumlar vergisinin yalnızca ulusal değil, aynı zamanda küresel bir perspektifle ele alındığını açık biçimde ortaya koyuyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi’ni e-Beyan sisteminde uygulamaya açması da bu yaklaşımın güncel bir yansıması niteliğinde. Söz konusu uygulama, kapsamı itibarıyla her kurumu ilgilendirmese de, belirli ölçekteki mükellefler açısından yeni ve dikkatle yönetilmesi gereken bir süreci beraberinde getiriyor.
7524 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen düzenlemeler çerçevesinde hayata geçirilen Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi sistemi, esasen büyük ölçekli işletme gruplarını hedef alıyor. Bu kapsamda;
· Son en az iki hesap döneminde konsolide grup hasılatı 750 milyon Euro ve üzeri olan,
· Çok uluslu işletme gruplarına ya da büyük ölçekli yerel gruplara dahil bulunan,
· Bu grupların Türkiye’de mukim şirketleri veya Türkiye’de iş yeri ya da daimî temsilcisi bulunan kurumları,
Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi açısından potansiyel mükellef konumunda bulunuyor.
Bu yönüyle uygulama, küçük ve orta ölçekli işletmelerden ziyade, küresel ölçekte faaliyet gösteren ve karmaşık grup yapıları içinde yer alan şirketleri kapsıyor. Nitekim 750 milyon Euro ciro eşiğinin altında kalan, bağımsız ya da yerel ölçekte faaliyet gösteren kurumlar için bu beyanname söz konusu değil.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Dijital Vergi Dairesi üzerinden yaptığı duyuruya göre, 2024 raporlama dönemine ilişkin Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi, 7 Ocak 2026 tarihi itibarıyla e-Beyan sisteminde erişime açılmış durumda. Mükellefiyet tesis etmiş olan kurumlar, mevcut kullanıcı bilgileriyle sisteme giriş yaparak beyannameye ulaşabiliyor. Bu adım, vergi idaresinin dijitalleşme sürecinde yeni bir eşiğin aşıldığını da gösteriyor.
Uygulamanın temel mantığı ise etkin vergi yükü üzerinden şekilleniyor. Buna göre;
· Türkiye’de elde edilen kazançlar üzerinden hesaplanan etkin kurumlar vergisi oranı %15’in altında kalıyorsa,
· Aradaki fark, Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi olarak beyan edilerek tamamlanıyor.
Bu nedenle yayımlanan Yerel Asgari Tamamlayıcı Vergi Kılavuzu ile parasal sınırlar ve kur çevrimlerine ilişkin dokümanlar, mükellefler açısından büyük önem taşıyor. Hesaplamaların teknik yapısı dikkate alındığında, hatalı ya da eksik beyanların ciddi sonuçlar doğurabileceği unutulmamalı.
Sonuç olarak bu düzenleme, yalnızca yeni bir beyanname eklenmesi olarak değerlendirilmemeli. Büyük ölçekli grup şirketleri için vergi planlaması, raporlama ve uyum süreçlerini doğrudan etkileyecek nitelikte olan Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi, önümüzdeki dönemde kurumlar vergisi uygulamalarının önemli başlıklarından biri olmaya aday görünüyor.
