İnsan, çoğu zaman ne istediğine göre değil, neyi kaybetmekten korktuğuna göre karar verir.
Bir düşünün…
Bir insan neden haksızlık karşısında susar? Neden yanlış olduğunu bildiği bir karara itiraz edemez? Neden içinden geçenleri söylemek yerine sessiz kalmayı tercih eder? Neden bazen kendi doğrularından vazgeçip başkalarının beklentilerine göre hareket eder? Çünkü kaybetmekten korkar. Kimi itibarını kaybetmekten korkar, kimi makamını. Kimi yıllarca emek verdiği düzenin bozulmasından, kimi sahip olduğu konforun elinden gitmesinden endişe eder. Bazıları da çevresindeki insanların gözündeki değerini kaybetmemek için kendi değerlerinden vazgeçer. Aslında insanın en büyük sınavlarından biri, sahip olduklarıyla kurduğu ilişkidir. İtibarını kaybetmekten korkan insan, bazen doğruyu söylemekten çekinir. Çünkü gerçeğin bedelinin ağır olacağını düşünür. Statüsünü kaybetmekten korkan insan, bulunduğu konumu korumak adına yanlışlara göz yumabilir. Konforunu kaybetmekten korkan insan, değişimin getireceği belirsizlikten uzak durur. Sahip olduklarını kaybetmekten korkan insan ise çoğu zaman yeni bir başlangıç yapma cesaretini kendinde bulamaz. Böylece insan, farkında olmadan hayatının kararlarını korkularına teslim eder. Üstelik bu korkular her zaman kötü niyetli davranışlardan kaynaklanmaz. Bazen insan sadece ailesini korumak, düzenini sürdürmek, yıllarca kurduğu hayatı ayakta tutmak ister. Ancak burada ince bir çizgi vardır: Bir şeyi korumaya çalışırken kendinden ne kadar vazgeçebilirsin? Çünkü bazen kaybetmemek için gösterdiğimiz çaba, bizi kendimizden uzaklaştırır. İnsan, sahip olduklarını korumak isterken düşüncelerini, cesaretini, özgürlüğünü ve hatta karakterini kaybedebilir. En acı tarafı da çoğu zaman bunun farkına varmaz. Çünkü kaybettiği şeyler gözle görülmez. Bir makamı kaybetmek kolayca anlaşılır ama insanın kendi doğrularından ne zaman vazgeçtiğini fark etmesi o kadar kolay değildir.
Toplumda da benzer bir durum yaşanır. İnsanlar çoğu zaman birbirlerini gerçek düşüncelerine göre değil, sahip oldukları konumlara göre değerlendirir. Bu nedenle bazıları bulunduğu yeri kaybetmemek için olduğundan farklı görünmeye çalışır. Güçlü görünmek, kabul görmek, saygı duyulmak ve dışlanmamak adına sürekli bir rol üstlenir. Oysa gerçek saygınlık, insanın neye sahip olduğuyla değil, sahip olduklarını kaybetme ihtimali karşısında nasıl davrandığıyla ölçülür. Tam da burada insanın kendisine sorması gereken daha önemli bir soru ortaya çıkar: Bütün bu çabalar, korkular ve koruma içgüdüsü hayatımızın asıl amacının önüne mi geçiyor?
Benim kanaatimce bu sorunun cevabı, insanın kulluk bilincinde saklıdır. İnsan, hayatını yalnızca insanların takdirine, toplumun beklentilerine ve sahip olduklarını koruma arzusuna göre şekillendirmemelidir. Çünkü asıl mesele, insanların gözündeki yerimizi korumaktan önce Allah'ın rızası dairesinde kalabilmektir. Çalışırken Allah'ın razı olmayacağı bir davranışın içine girip girmediğidir. İnsan bazen bir makamı kaybetmeyi göze alabilmeli, bazen bir menfaatten vazgeçebilmeli, bazen de herkesin alkışladığı bir ortamda sessiz kalmak yerine doğru bildiğini söyleyebilmelidir. Çünkü rıza dairesinden çıkmamak, her şeyi kazanmak anlamına gelmez. Bazen dünyevi anlamda kaybetmek gibi görünen bir tercih, insanın vicdanını ve kulluk sorumluluğunu korumasıdır. Elbette insanın ailesini, emeğini, itibarını ve kurduğu düzeni korumak istemesi son derece doğaldır. Mesele bunlardan vazgeçmek değil, bunları korumak uğruna doğru olandan uzaklaşmamaktır. Çünkü insan bazen bir makamı kaybeder ama onurunu korur. Bazen itibarını kaybetme pahasına gerçeği söyler. Bazen konforundan vazgeçer ama özgürlüğünü kazanır. Ve bazen de bir menfaati elinin tersiyle iter ama inandığı değerlerden taviz vermez. Belki de hayatın en önemli cesareti, hiçbir şey kaybetmemek değil, kaybetme ihtimaline rağmen doğru bildiğinin arkasında durabilmektir.
Bu yüzdendir ki insanı bazen sahip oldukları değil, onları kaybetme korkusu yönetir. Oysa insanın asıl meselesi sahip olduklarını kaybetmemek değil, onları korumaya çalışırken Allah'ın rızasından uzaklaşmamaktır. Çünkü dünyada neyi kaybettiğimizden önce, uğruna neyi feda ettiğimiz önemlidir.
