Düzenli spor yapmak, fiziksel sağlığı desteklemek, kas ve kemik yapısını güçlendirmek, dayanıklılığı arttırmak ve yaşam kalitesini yükseltmek açısından önemlidir. Ancak sporun sağladığı faydaları en iyi şekilde ortaya çıkarabilmek için egzersizlerin yanında doğru ve dengeli beslenmek de önemlidir. Bunun nedeni vücudun egzersiz esnasında harcadığı enerjiyi yerine koyabilmek, kasları onarabilmek ve performansı arttırmaktır.
Spor yapan kişilerin beslenmesinde öncelikle yeterli enerji ve besin öğelerinin alınmasına dikkat edilmelidir. karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral ve su vücudun farklı ihtiyaçlarını karşılar. Bu nedenle tek bir besin grubuna ağırlık vermek yerine çeşitli ve dengeli beslenme düzeni oluşturulmalıdır.
Yapılan sporun türü, süresi, spor yapan kişinin yaşı, cinsiyeti ve günlük yaşamda yaptığı fiziksel aktiviteler ihtiyaç duyulan enerji düzeyini değiştirir. Bu nedenle herkes için aynı beslenme programını uygulamak doğru olmaz.
Karbonhidratlar özellikle dayanıklılık gerektiren egzersizlerde önemli bir enerji kaynağıdır. Ekmek, bulgur, pirinç, makarna, patates ve bazı baklagiller karbonhidrat içerirler. Spor yapan kişilerin karbonhidrat kullanımını tamamen kesmesi önerilmez. Özellikle yapılacak yoğun egzersizlerden önce uygun miktarda karbonhidrat tüketmek performansa katkı sağlayabilir.
Proteinler kas dokusunun korunmasına ve egzersiz sonrasında oluşan kas hasarının onarılmasına yardımcı olur. Yumurta, süt ürünleri, balık, tavuk ve et önemli protein kaynaklarıdır. Ancak daha fazla protein tüketmek her zaman daha fazla kas oluşumu anlamına gelmez. Günlük protein ihtiyacı kişinin vücut ağırlığına, yaptığı spora, bu sporun yoğunluğuna ve genel beslenme düzenine göre değişir. Bu nedenle gereksiz yere yüksek miktarda protein ve protein takviyesi kullanmak yerine dengeli bir beslenme planı tercih edilmelidir.
Yağlar da vücudun ihtiyaç duyduğu temel besin öğelerindendir. Özellikle zeytinyağı, avokado, ceviz, badem, fındık ve yağlı balıklar gibi kaynaklardan alınan yağlar dengeli beslenmenin bir parçasıdır. Burada önemli olan yağ alımını tamamen ortadan kaldırmak değil, tüketim miktarına dikkat etmektir.
Spor sırasında terlemeyle birlikte sıvı kaybı da oluşur. Yeterince su içilmemesi performansın düşmesine, halsizlik ve baş ağrısı gibi şikayetlere yol açar.
Yapılacak egzersizlerden önce çok ağır, yağlı veya sindirimi zor yiyecekler tüketilmemeli, egzersiz sonrasında ise tüketilen sıvı ihtiyacının karşılanmasına önem verilmelidir. Spor yapan kişiler vitamin ve mineral ihtiyaçlarına dikkat etmelidir. Demir, kalsiyum, magnezyum, D vitamini ve bazı B vitaminleri gibi besin öğelerinin alınması vücudun işleyişinde destekleyicidir. Ancak bunlar gelişigüzel kullanılmamalıdır.
Spor yapan kişiler için doğru beslenme yalnızca kas yapmak veya kilo vermek amacıyla uygulanacak geçici bir program değildir. Amaç vücudun enerji ihtiyacını karşılamak, egzersiz performansını desteklemek, kasların ve dokuların toparlanmasına yardımcı olmak ve uzun vadede sağlıklı bir yaşam tarzı oluşturmaktır.
