I- Vergi Mükellefleri Olan /Olmayanların Mal ve Hizmet Alış-Satışlarında 30.000,00 TL Tutarı Aşan Ödemelerini Banka, Finans Kurumları ve PTT Vasıtasıyla Yapma Zorunlulukları:
30.11.2024 tarihli 32738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 575 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (VUK) yayımlanmıştır.
323 Seri Nolu VUK Genel tebliğinde ticari işlemler ve finansal hareketlerin taraflarının izlenmesi ve vergiyi doğuran olayların mali kurumların kayıt ve belgeleri yardımıyla tespit edilmesi amaçlandığı belirtilmiştir.
572 Seri No.lu VUK Tebliğinde vergi mükellefi olamayanlar da tahsilat ve ödeme yükümlülüklerini aracı finansal kurumlar kanalıyla yapmaları ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenecek belgeler ile tevsik etmeleri zorunluluğu yönünde düzenleme yapılmıştır.
Vergi mükellefi olmayanlar ile vergi mükellefi olan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler, defter tutmak zorunda olan çiftçiler, serbest meslek erbabı ile vergiden muaf esnafın kendi aralarında yapacakları ticari işlemleri ile nihai tüketicilerden (Türkiye’de mukim olmayan yabancılar hariç) mal ve hizmet bedeli olarak yapacakları 30.000,00 TL’yı ( 29.11.2024 tarihine kadar uygulanan ve geçerli olan bir önceki tutar 7.000,00 TL/ VUK Genel Tebliği Seri No: 459 idi.) aşan tahsilat ve ödemelerini, 30.11.2024 tarihinden itibaren aracı finansal kurumlar aracı kılınarak yapılması ve bu kurumlarca düzenlenen dekont veya hesap bildirim cetvelleri ile tevsiki zorunluluğu getirilmiştir.
Tespit edilen tutarı aşan avanslar, mal ve hizmet alımları ile ortaklara ve personele yapılacak ödemeler ve tahsilatlarında banka veya özel finans kurumları ile P.T.T vasıtalarıyla yapılması ve ödemelerle ilgili olarak üzerinden ödeme yapılan kurumların verecekleri belgelerle tevsiki zorunluluğu getirilmiştir.
Tevsik zorunluluğu kapsamına giren kişiler ile nihai tüketicilerin genel ve katma bütçeli idareler ile döner sermayeli işletmeleri ile yapılan ödemeler hiçbir hadle sınırlı olmaksızın yukarıda belirtilen kurumlar üzerinden yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.
Banka, Finans Kurumları ile PTT vasıtasıyla ödenmesi gereken tutarlar sırasıyla; 320 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde banka, finans kurumu veya PTT üzerinden yapılacak asgari ödeme tutarı 5.000,00 TL iken 323 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğiyle 10.000,00 TL’sına yükseltilmiş ve 332 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğiyle geçerli olan tutar 8.000,00 TL 459 Sıra No.lu VUK tebliğiyle7.000,00 TL 30.11.2024 tarihinden başlamak üzere ve halihazırda uygulanan tutar 30.000,00 TL olarak tespit edilmiştir. (VUK Genel Tebliği Sıra No: 575 )
323 Sıra No’lu VUK Genel Tebliğiyle;
- Sermaye Piyasası aracı kurumlarında,
- Yetkili döviz müesseselerinde,
- Noterlerde,
- Tapu idarelerinde,
yapılan işlemlere konu ödeme ve tahsilatların Banka, Finans Kurumu veya PTT İdaresinin aracı kılınarak yapılması zorunluluğu kaldırılmıştır .(Söz konusu tebliğe https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/434/teblig/8061 linkinden ulaşabilirsiniz.)
Ödemelerini bu şekilde yapmayan mükelleflere VUK’ unun Mükerrer 355’nci maddesine göre her bir işlem için %10 oranında Özel Usulsüzlük Cezası kesileceği belirtilmektedir.
Tevsik zorunluluğuna aykırı bir şekilde ödeme yapanların, durumu ödemeyi takip eden beş iş günü içerisinde kendiliğinden idareye bildirmesi halinde, ödemede bulunan adına bu fıkra uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilmez
II- Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Yapılan Satışların banka, finans kurumu veya PTT vasıtasıyla yapılması kaldırılmıştır.(VUK Genel Tebliği (Sıra No: 459)’da değişiklik yapılmasına dair tebliğ (SıraNo:540) ile kaldırılmış olup, bu tebliğ 23.07.2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girmektedir.)
Tevsik zorunluluğu kapsamında olanların tevsik zorunluluğu kapsamında olmayan yabancılar ve/veya Türkiye mukimi olmayan gerçek kişilerle yapacakları işlemlere ilişkin tahsilat ve ödemelerin (şu kadar ki, düzenlenecek faturalara söz konusu kişilerin pasaport numarasının yazılması ve bu bent kapsamında nakit tahsil edilen tutarların, tevsik zorunluluğu kapsamında olanlar tarafından tahsilatı takip eden ilk iş günü sonuna kadar aracı finansal kurumlarca düzenlenen belgelerle tevsikinin sağlanması zorunludur.),”
III- .17.10.2024 tarih ve 32695 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan 328 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile;
- Konutlarda, her bir konut için ödenecek kira tutarına bakılmaksızın banka, finans kurumu veya PTT vasıtasıyla ödenmesi gerekmektedir. Konutlarda 500,00 TL ve altındaki kira ödemelerinin elden yapılması uygulaması 17.10.2024 tarihinden itibaren kaldırılmıştır. (Söz konusu Tebliğe https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241017-5.htm linkinde ulaşabilirsiniz.)
- İş yerlerinde, işyerlerini kiraya verenler ile kiracıların kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerini 01. 11.2018 tarihinden itibaren Banka veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.
01.012025 tarihinden itibaren getirilen zorunluluklara uymayanlara 2025 yılı için,
- Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında 28.000,00 TL
- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında 14.000,00 TL
-Yukarıda yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 7.000,00 TL’den (az olmamak üzere her bir işlem için bu işleme konu tutarın %10’ u olarak ceza kesilecektir.
