Site yönetimlerinde en çok tartışılan konulardan biri harcamalardır. Kat malikleri aidat öder, bir bütçe hazırlanır ve yönetim bu bütçeyi kullanır. Peki yönetici, belirlenen bütçenin veya kat malikleri kurulunda alınan kararların dışında istediği harcamayı yapabilir mi?
Bu sorunun cevabını anlayabilmek için iki önemli belgeye bakmak gerekir: Yönetim planı ve yıllık işletme projesi.
Yönetim planı, sitenin yönetim şekli ve ortak yaşam kuralları açısından temel belgedir. Yöneticinin görevleri, yetkileri, ortak alanların kullanımı ve giderlerin nasıl karşılanacağı gibi birçok konu burada düzenlenebilir. Bu nedenle yöneticinin yaptığı işlemlerde öncelikle yönetim planına uygun hareket edip etmediğine bakılmalıdır.
İkinci önemli konu ise yıllık işletme projesidir. Günlük hayatta buna çoğu zaman “site bütçesi” denir. Hangi dönem içerisinde hangi giderlerin yapılmasının öngörüldüğü ve kat maliklerinden ne kadar avans veya aidat toplanacağı bu planlama içerisinde ortaya konur.
Burada önemli bir ayrım var: Bütçede bir gider kaleminin bulunması, yöneticinin sınırsız harcama yapabileceği anlamına gelmez. Harcamanın yönetim planına, kat malikleri kurulunun kararlarına ve yöneticinin kanundan doğan görevlerine uygun olması gerekir.
Örneğin bütçede temizlik gideri için bir ödenek bulunuyorsa, yönetici bu kapsamda gerekli hizmeti satın alabilir. Ancak bütçede bulunmayan, önemli miktarda ve önceden öngörülmeyen yeni bir harcamanın yapılması farklı değerlendirilmelidir. Böyle bir durumda harcamanın niteliği, zorunlu olup olmadığı ve yöneticiye verilen yetkinin kapsamı önem kazanır.
Elbette acil ve zorunlu durumlar bunun dışında değerlendirilebilir. Ortak tesisatta meydana gelen ciddi bir arızanın giderilmesi gibi gecikmesi zarara yol açabilecek durumlarda yönetimin gerekli müdahaleyi yapması gerekebilir. Ancak yapılan harcamanın da sonradan açıklanabilir ve belgelendirilebilir olması gerekir.
Kısacası site yönetiminde para harcamanın da bir çerçevesi vardır. Yönetim planı yetkinin sınırlarını, bütçe yıllık harcama planını, kat malikleri kurulu ise ortak iradeyi ortaya koyar.
Bu nedenle kat malikleri, hesap sorarken yalnızca “Ne kadar para harcandı?” diye değil, “Bu harcamanın yönetim planında, bütçede veya kat malikleri kurulu kararında dayanağı var mı?” diye de sormalıdır.
Çünkü iyi yönetim, sadece parayı doğru harcamak değil, hangi yetkiyle harcandığını da açıkça gösterebilmektir.