Ahilik Haftası dolayısıyla Türkiye’de ilk defa esnaf ve sanatkarların vergi uygulamalarından beklentileri, sorunları ve çözüm önerileri en üst düzeyde masaya yatırıldı. Vergi mevzuatı ve maliye uygulamaları karşısında yaşadıkları çaresizliği tek tek sıralayan federasyon başkanlarına göre; mevcut vergi yükü, ağır girdi maliyetleri ve bürokratik engeller esnafın belini büktü, üretim ve hizmet çarklarını durma noktasına getirdi.
Dünya Esnaf ve Sanatkarlar Derneği (AHİ Enstitüsü) tarafından, T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü desteğiyle yürütülen “Anadolu’nun Ahisiyiz” projesi kapsamındaki çevrim içi toplantının moderatörlüğünü Gazeteci-Yazar ve AHİ Enstitüsü Başkanı Fehmi Çalmuk üstlendi. Zirveye, temsil ettikleri iş alanları itibarıyla yarım milyondan fazla esnafa hitap eden üç dev federasyonun genel başkanı Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonu Genel Başkanı Tolgahan Demir, Türkiye Ağaç İşleri Federasyonu Genel Başkanı Hüseyin Taklacı, Türkiye Metal, Otomotiv, Makine Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu Genel Başkanı Hayrettin Yıldırım katılarak tarihi açıklamalarda bulundu:
Federasyon Başkanlarının Öne Çıkan Konuşmaları
Hüseyin Taklacı – Türkiye Ağaç İşleri Federasyonu Genel Başkanı:
"Mobilya ve imalat sektöründe hammaddeyi %20 KDV ile alıp nihai ürünü %10 KDV ile satmak zorunda kalmamız sistemi tamamen kilitlemektedir. Bunun yanında 10 bin lira vergi borcu olan esnafın 10 ayrı bankadaki tüm hesaplarına aynı anda bloke konulması ticareti durduruyor. İnşaatlarda elektrik ve su için aranan iş yapma belgelerinin mobilya ve doğrama işlerinde istenmemesi kayıt dışılığı patlatmaktadır."
Tolgahan Demir – Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonu Genel Başkanı:
"Pandemi sonrasında berber, kuaför ve güzellik salonlarının sunduğu kişisel bakım hizmetlerinin lüks değil, temel bir insani zorunluluk olduğu anlaşılmıştır. Pırlantada KDV %1 iken bizim hizmetlerimizde KDV’nin %20 olması büyük bir adaletsizliktir. Ayrıca gümrükten ithal gelen ürün maliyetleri 10 ila 30 kat artmışken, maliye ekiplerinin esnafın kasasında denetim yapması çözümsüzlüktür."
Hayrettin Yıldırım – Türkiye Metal, Otomotiv, Makine Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu Genel Başkanı:
"Biz nihai tüketiciden KDV’yi toplayıp devlete yatırarak aslında devlete jandarmalık yapıyoruz. Ancak yıllardır mal aldığımız firmanın batması veya faturasını beyan etmemesi nedeniyle 5 yıl sonra dürüst esnafımızın tepesine binilip 'naylon faturacı' muamelesi yapılması kabul edilemez. Anayasa'nın 170. maddesi esnafın korunmasını emreder."
Zirveden Öne Çıkanlar: Kim Ne Önerdi?
Hüseyin Taklacı (Türkiye Ağaç İşleri Federasyonu)
- KDV Eşitliği: Mobilyadaki alış (%20) ve satış (%10) KDV oranlarının eşitlenmesi.
- Banka Blokeleri: Vergi borcu nedeniyle tüm banka hesaplarının değil, sadece borç tutarı kadar miktarın bloke edilmesi.
- İş Yapma Belgesi: TOKİ dâhil tüm inşaat projelerinde mobilya, doğrama ve imalat işleri için "İş Yapma Belgesi" zorunluluğu getirilerek kayıt dışı fasonun önlenmesi.
- EDOS Projesi: Esnaf Doğrulama Sistemi ile QR kod uygulamasına geçilerek kayıtsız çalışanların engellenmesi.
Tolgahan Demir (Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonu)
- Zorunlu Hizmet KDV İndirimi: Temel kişisel bakım hizmetlerindeki KDV oranının %20'den %10'aindirilmesi.
- Kira Stopajı: Esnafın üzerindeki kira stopajı yükünün kaldırılarak doğrudan gelir elde eden mülk sahibine yüklenmesi.
- Basit Usul Güncellemesi: Basit usul kira limitinin 240.000 TL'ye, fiş kesme/ciro sınırının ise 1.200.000 TL'ye çıkarılması.
- Gümrük Denetimi: Denetimlerin esnafın kasasından ziyade fiyatları 10-30 kat artıran ithalat gümrükleri ve ana tedarikçilere kaydırılması.
Hayrettin Yıldırım (Türkiye Metal, Otomotiv, Makine Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu)
- Naylon Fatura Mağduriyeti: Takibi zamanında yapılmayan batık firmaların cezasının dürüst esnafa kesilmemesi ve uzlaşma adı altında ceza yağdırılmaması.
- Anayasal Koruma: Anayasa'nın 170. maddesi uyarınca esnaf ve sanatkarın tüccardan ayrı tutularak koruyucu tedbirlerin alınması.
- Doğrudan İthalat Hakkı: Hammadde tedariğindeki aracı komisyonlarını düşürmek adına üretici esnafa doğrudan ithalat imkânı tanınması.
- Yapı Denetim Sorumluluğu: İnşaat ve imalat alanlarında oda kaydı ve belgesi olmayan kaçak ustaların çalışmasının Yapı Denetim firmalarınca engellenmesi.
Zirvenin Stratejik Sonuç Raporu ve Acil Eylem Planı
Zirvede dile getirilen tüm aksaklıklar ve somut öneriler doğrultusunda hazırlanan stratejik sonuç raporu ve eylem planı; İçişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığına sunularak esnafın sesi devlet kademelerine doğrudan ulaştırılacak.
