SAKARYA (AA) - Sakarya'da bu yıl 8'incisi düzenlenen 'Ortadoğu'da Siyaset ve Toplum Kongresi' başladı.
Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Ortadoğu Enstitüsünce (ORMER) SAÜ Turgut Özal Kültür ve Kongre Merkezi'nde 'Değişen Uluslararası Düzen ve Ortadoğu: Geleceğe Dönüş Mü?' başlığıyla düzenlenen kongreye farklı ülkelerden akademisyenler katılıyor.
Kongrenin açılışında konuşan SAÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Özer Köseoğlu, kongrenin Orta Doğu alanında önemli çalışmaları olan Türk ve yabancı akademisyenler ile uzmanları buluşturan önemli bir mecra haline geldiğini söyledi.
Köseoğlu, dünyanın en köklü medeniyetlerine ev sahipliği yapan, insanlık tarihinin siyasi, kültürel, ekonomik gelişiminde belirleyici rol oynayan Orta Doğu'yu konuşmak üzere bir arada olduklarını kaydetti.
Kongrenin ana temasına değinen Köseoğlu, bugün Orta Doğu'da yaşananların sadece bölgenin değil, uluslararası sistemin hangi ülkelerin üzerine inşa edildiği ve edileceğinin de işaretlerini verdiğini ifade etti.
Köseoğlu, İsrail'in Gazze'deki soykırımının 3. yılını doldurduğuna işaret ederek, '3 yıldır dünyanın gözü önünde halkın nasıl yıkıma uğratıldığına şahitlik ediyoruz. 10 binlerce insan hayatını kaybetti. Hastaneler, okullar, üniversiteler, ibadethaneler, yaşam alanları büyük ölçüde tahrip edildi. Milyonlarca insan en temel insani ihtiyaçlarından da mahrum bırakıldı. Gazze, bugün bu haliyle yalnızca Filistin halkının değil, aslında bütün insanlık vicdanının da sınavı haline dönüşmüş oldu.' diye konuştu.
İsrail yönetiminin Ekim 2023'ten sonra uyguladığı askeri politikaların meşru müdafaa sınırlarının ötesinde olduğunu belirten Köseoğlu, tarihe kara leke ve yıkım dönemi olarak geçtiğini anlattı.
Köseoğlu, 2025'te sağlanan ateşkese rağmen devam eden saldırılar ve insani dramın, silahların susmasının tek başına yeterli olmadığını gösterdiğine dikkati çekerek, 'Gazze'de yaşananlar, uluslararası hukukun ve küresel yönetişim sisteminin de ciddi sınavdan geçtiğine işaret etmektedir. Birleşmiş Milletler mekanizmalarının kararları, uluslararası mahkemelerin tedbirleri, sivillerin korunmasıyla ilgili evrensel hukuka karşılık gelen çifte standartlı uygulamalar, mevcut uluslararası düzenin meşruiyetiyle ilgili ciddi sorular ve sorgulamalara yol açmaktadır.' ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin Orta Doğu'da yaşanan gerilimler karşısında insani sorumlulukları ve bölgesel gerçekleri birlikte değerlendiren akılcı politika takip etmeye çalıştığını aktaran Köseoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin Filistin halkının meşru hakkını uluslararası düzlemde ciddi şekilde savunduğunu, diplomasi ve müzakere kanallarının açık tutulmasına özen gösterdiğini, uluslararası yardımların ulaştırılması ve kalıcı barışın sağlanması noktasında da önemli girişimlerde bulunduğunu vurguladı.
- 'Orta Doğu'yu yalnızca kısa vadeli krizler üzerinden anlamaya çalışmıyoruz'
Kongrenin yürütücüsü Doç. Dr. Yıldırım Turan da Orta Doğu'yu yalnızca kısa vadeli krizler üzerinden değil, bölgesel düzeni şekillendiren tarihsel, kurumsal ve jeopolitik yapılar üzerinden anlamaya çalıştıklarını kaydetti.
Turan, bu çerçevede bu yılki kongrenin geniş akademik yelpazeye sahip olduğunu belirterek, uluslararası ilişkiler teorilerinden devlet oluşumuna, devlet dışı aktörlerden bölgesel düzen ve ittifak siyasetine, savaş, çatışma, uluslararası hukuktan politik ekonomiye, büyük güçlerin bölge politikalarından bölgesel güçlerin küresel açılımlarına kadar birçok farklı meseleyi tartışacaklarını kaydetti.
Kongrede 121 katılımcının bildiri sunacağını, Türkiye, İran, İspanya, Cezayir, Filistin, Suriye, Mısır, Ürdün, Azerbaycan, Bangladeş, Bulgaristan başta olmak üzere çok sayıda ülkeden araştırmacıların olduğunu aktaran Turan, Kolombiya, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Çin, Nijerya, Özbekistan, Gürcistan ve Sudan'dan farklı akademik çevrelerden araştırmacıların çalışmalarını yüz yüze ve çevrim içi paylaşacağını anlattı.
Konuşmaların ardından kongrenin açılış konferansını yapan Londra Ekonomi Okulu Uluslararası İlişkiler Profesörü Fawaz A. Gerges, Orta Doğu'nun değişen bölgesel ve uluslararası düzen içerisindeki geleceğini ele aldı.
Açılış programına, SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. Nebi Miş, ORMER Müdürü Prof. Dr. Tuncay Kardaş ve öğretim üyeleri, farklı ülkelerden akademisyenler ile öğrenciler katıldı.
Filistin meselesi, Ekim 2023 sonrası Orta Doğu, İran ve bölgesel güvenlik, Suriye'deki dönüşüm, Körfez güvenlik mimarisi, Türkiye'nin bölgesel politikaları, uluslararası hukuk, yapay zeka ve savaş teknolojileri ile değişen bölgesel düzen gibi konuların ele alınacağı kongre yarın sona erecek.
