Hürses yazarlarımızdan Dr. Murat Özyıldırım’ın Mısırlı sanatçı Ümmü Gülsüm’ün Türkiye ilişkilerini ve Türkler üzerindeki etkisini incelediği “Doğu’nun Bitmeyen Şarkısı: Ümmü Gülsüm ve Türkler” kitabı, Ketebe Yayınları arasında çıktı. Kitabın, Melek Deniz Özdemir ve Ahmad Zakaria tarafından yapılan Arapça tercümesi, 2025 yılında Arap ülkelerinde yayınlandı.
Dr. Murat Özyıldırım ve Turan Kışlakçı.
Gazeteci ve yazar Turan Kışlakçı’nın moderatörlüğünde Beyoğlu - Taksim Camii Külliyesi’nde yer alan Taksim Kitabevi’nde 31 Ocak 2026 Cumartesi günü yapılan söyleşi ve imza gününde Dr. Murat Özyıldırım ve “Doğu’nun Bitmeyen Şarkısı”, okurlarla buluştu. Kışlakçı ve Özyıldırım’ın Ümmü Gülsüm’ün Araplar ve Türkler üzerindeki etkisi ve kitabın çeşitli bölümlerine ilişkin sohbetine dinleyiciler de sorularla katıldı. Mısırlı genç dinleyici Rebab Shahin’in, Ümmü Gülsüm’ün söylediği şarkılardan bir bölümü, Kışlakçı ve Özyıldırım’ın ricası ile toplantıda okuması ise programa ayrı bir renk kattı. Söyleşi, 03 Şubat 1975 yılında vefat eden Ümmü Gülsüm’ün 51. vefat yıldönümü haftasında düzenlenmesi nedeniyle ayrıca dikkat çekiciydi.
Doğu'nun Bitmeyen Şarkısı söyleşi ve imza günü
Mısırlı sanatçı Ümmü Gülsüm (1898 - 1975), Mısır’da doğdu. Babası İbrahim Seyid el Baltacı, imamdı ve Kur’an-ı Kerim tilavetini Ümmü Gülsüm, ondan öğrendi. Sesinin güzelliğinin anlaşılması üzerinde 1923’te Kahire’ye taşınan ve orada Muhammed Ebu’l Âlâ, Zekeriya Ahmed gibi musiki çevrelerinde en tanınmış isimlerden dersler alan Ümmü Gülsüm, kısa sürede tanındı, konserler vermeye başladı, plakları yayınlandı. Mısır Sarayı ile iyi ilişkiler kurdu ve şöhreti diğer Arap ülkelerine yayıldı nitekim 1932 yılında Fas, Suriye, Irak, Lübnan, Tunus’ta bir dizi konser verdi ayrıca Kahire’de 1932’de düzenlenen Şark Musikisi Kongresi kapanış programında şarkılar okudu.
Kapakta yer alan 1969'da Ümmü Gülsüm'ün evinde çekilen fotoğrafta Ümmü Gülsüm, Devlet Sanatçımız Kutlu Payaslı ve radyo sanatçımız Solmaz Teğmen bulunuyor.
Ancak Ümmü Gülsüm’ün asıl şöhreti, Mısır Radyosu’nda verdiği konserlerle oldu. Kahire Radyosu’nun 1934’de açılış programında verdiği konser, bu konuda başlangıçtır. Ümmü Gülsüm’ün canlı yayınlanan radyo konserleri her ayın ilk Perşembe gecesi düzenlendi ve on yıllarca sürdü. Özyıldırım’ın kitabında ayrıntılarını anlattığı üzere Ümmü Gülsüm konserlerinin Türkiye’de de çok sayıda takipçisi vardı. Mısır, kültürel anlamda 1930’lu yıllarda adeta Ortadoğu’nun merkeziydi ve ülke, bu konuda çeşitli atılımlar gerçekleştirdi. Aynı dönemde kurulan film stüdyoları ile şarkılı Mısır filmleri kısa sürede Türkiye’de dâhil olmak üzere bütün Ortadoğu’yu sardı. Halkın, dönemin şartları içinde canlı izleyemediği Ümmü Gülsüm, şarkılarla süslenmiş altı filmde başrol oynadı ve bu filmlerin üçü Türkiye’de de gösterildi.
Dr. Mahmoud Zeyn al Abidin ve Dr. Murat Özyıldırım
Murat Özyıldırım, filmleri izleyenlerin birbirinden ilginç hatıralarının yanı sıra Ümmü Gülsüm’ün filmlerinin yıllarca çeşitli şehirlerde yazlık ve kışlık sinemalarda gösterildiğine dâir gazete ilânlarını kitabında örnek olarak vermektedir. Ümmü Gülsüm’ün Perihan Altındağ Sözeri, Müzeyyen Senar gibi Türk sanatçılarla dostluğu, “Doğu’nun Bitmeyen Şarkısı”nda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Yine kitapta Özyıldırım, Ümmü Gülsüm’ün okuduğu eserlerden alıntıların yapıldığı özellikle Arabeskte okunan ve çoğu oldukça meşhur olan şarkıları da listelemektedir. Kitap, Ümmü Gülsüm’ün Türklere ilişkin düşünceleri, Türkiye’ye gelme isteği, yüz elli kelime kadar Türkçe bilmesi gibi ilginç konularda okurlara bilgiler aktarmaktadır.
Dr. Murat Özyıldırım okurları için kitabını imzalıyor.
Taksim Kitabevi’ndeki söyleşi, Dr. Murat Özyıldırım’ın okurları için “Doğu’nun Bitmeyen Şarkısı” adlı kitabını imzalaması ile sona erdi.
