0
 Tunus İletişim ve Digital Bakanı Anwar Marouf |
Roma'nın en büyük düşmanı II. Pön Savaşı'ndaki başarılarıyla tanınan Kartacalı politikacı ve büyük askeri dehalardan biri general Hannibal için askeri tarihçi Theodore Ayrault Dodge 'stratejinin babası' nitelendirmesini yapar. Hannibal 'Ya yeni bir yol bulacağız ya yeni bir yol yapacağız' diyerek bütün dünya ülkelerine bu sözüyle stratejik işbirliği nasıl olması gerektiğini anlatır. Türkiye, Arap Baharı ve Afrika açılımı konusunda ekonomik işbirliği yanında 'Dünya 5'ten büyüktür' jeo politik vizyonunu ile ilişkilerini güçlendirme yolunda emin adımlarla ilerliyor.
Tunus Yatırım Ajansı FİPA tarafından organize edilen ve 9-11 Kasım 2017 tarihleri arasında gerçekleşen Yeni Tunus'un Yeni Ekonomik Vizyonu tanıtım toplantısına Ekonomi Muhabirleri Derneği Genel Başkanı ve Hürses Gazetesi Ankara Temsilcisi Turgay Türker ile birlikte katıldık. Görüştüğümüz her bakan bize ilk önce Türkiye, Tunus bayraklarının birliğinden bahsetti. Ben bunu aynı Türkiye ile Azerbaycan arasında milli slogan olan 'Tek Millet, İki devlet' sözüne benzeterek 'Tek bayrak, iki devlet' sözüne çevirdim.
Elbette bunun alt yapısı var. Gayri safi yurtiçi hasılası 40,7 milyar dolarda kalan 11,1 milyon(2016 tahmini) nüfuslu Tunus'un kişi başına düşen milli geliri 11 bin 700 dolar. 2000 yılında ikili ticarette Türkiye lehine dış ticaret fazlası 97 milyon ABD Doları iken, 2016 yılında dış ticaret fazlası 6 katın üzerinde artarak 696 milyon ABD dolarına ulaşmış durumda. 2016 yılında 910.720 milyon dolar ihracatımız kapsamında Tunus'a ihraç edilen belli başlı ürünler, pamuklu kumaşlar, demir veya alaşımsız çelikten yarı mamuller, petrol yağları, kağıt, karton, petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar, örme kumaş, eşya taşımaya ve insan taşımaya mahsus motorlu taşıtlar, otomobiller, demir/ çelikten yassı mamuller ve profiller geliyor. Buna mukabil 214.382 milyon dolarlık ithalatımız olan Tunus'tan 2016 yılında ithal ettiğimiz başlıca ürünler; azot, fosfor, fosforik asitler, TV alıcıları, ayakkabılar, pamuklu kumaşlar, elektrik panoları, hurma ve kablolar bulunuyor. Türkiye, 1981 yılından bu yana çeşitli alanlarda ticari ve ekonomik ilişkileri düzenleyen, işbirliğini içeren 17 anlaşmanın var olması ekonomik stratejik ortaklığın alt yapısının hazır olduğunu gösteriyor. İki ülkede de olağanüstü hal halen devam ediyor. Bizleri sevindiren Dünya Kupası'nda Tunus Futbol takımının al yıldızlı bayrağıyla diğer Müslüman ülkeler gibi bizi temsil etmesi…
Ancak…İki ülke arasında 'ancak' bu ifade ile anlatılabilecek bir de reel durum var. Emperyalistlerin halen ellerini çekmediği iki ülke ilişkilerinde önce Osmanlı'yı sonra Türkiye Cumhuriyeti'ni dolayısıyla kötüleme üzerine kurulu negatif algı operasyonu büyük hızla devam ediyor. 'Paralel elçilik' şeklinde faaliyet gösterdiği FETÖ'nün Bosphore Academie'nin ve buna bağlı birimleri Türkiye aleyhine sürdürdüğü kampanyaya elbette ekonomik sömürünün Türkiye ve dolayısıyla Müslümanlar lehine dönmesine tahammül edemeyen çevrelere karşı, kararlı, kalıcı bir psikolojik harekatın yapılması gerekmektedir. Elbette TİKA'nın sosyal kültürel yatırımları, Maarif Vakfı'nın Kolej açması gibi bir çok adım atılmaktadır.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Başdanışmanı Siirt Milletvekili Prof. Dr. Yasin Aktay, Yeni Tunus'un Yeni Ekonomik Vizyonu toplantısını izleyenler arasındaydı.
Tunus Yatırım Ajansı FİPA tarafından organize edilen Yeni Tunus'un Yeni Ekonomik Vizyonu toplantısı bir anlamda Birleşmiş Milletler Toplantısı gibiydi. Ağırlıklı olarak sunumlar Fransızca yapıldı. Kimi konuşmacılar konuşmalarının bir bölümünü İngilizce yapmayı tercih ettiler. Arapçamızın yetişmediği yerde Ekonomi Muhabirleri Derneği Genel Başkanı ve Hürses Gazetesi Ankara Temsilcisi Turgay Türker imdadımıza yetişti. Türkiye'den Ak Parti Siirt Milletvekili Prof. Dr. Yasin Aktay ve beraberinde Türk iş adamı heyeti de toplantıyı izleyenler arasındaydı. Ak Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Başdanışmanı olan Prof. Dr. Yasin Aktay'ı toplantıda dinlemek ve Türkiye'nin açılımını anlatmasını çok arzu ederdim.
RUS ADAMININ RÖNESANS HOLDİNG SORUSU
Toplantıya verilen arada yanımıza gelen Rus iş adamı Azeri Türkçesine çalan Türkçe ile bana ısrarla Rönesans Holding'i sordu. Rusya Federal Güvenlik Servisi'nin 'Renaissance Construction' şirketine yönelik düzenlenen operasyonu soruyordu. Rus iş adamı konuya o kadar meraklıydı ki bir ara Türkçe bilen Azeri iş adamını çağırarak tercüme yapmasını bile istedi. Azerbaycanlıların karşılıklı fikir alış verişi için kullandıkları bir söz var 'fikirleşmek'. Azeri iş adamı arkadaşım 'fikirleşmek istiyor' diyerek söylenenleri şöyle tercüme etti. 'Renaissance Construction' şirketinin Rusya döviz yönetmeliğine aykırı davranarak, yurtdışına 100 milyar ruble (Yaklaşık 1,7 milyar dolar) transfer ettiğini söyleyen Rus işadamı 'Türkiye ile Rusya ilişkileri yeniden raya girdiği dönemde bu olay yeni bir skandal…Çünkü paralar off shore bankalarıyla Türkiye'ye oradan da kimi kamu hastanelerine aktarılmış. Bu kardaş siyasi böhrandır.'
İş adamının dediklerini dinledim. Konu hakkında yeterince bilgim olmadığını söyledim. Rönesans Holding'in Türkiye'de saygın bir firma olduğunu hatta Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin inşaa eden firma olduğunu, Türk medyasında bu konunun sıradan bir olay gibi görüldüğünü belirttim. Rus iş adamı 'esas mesele' bu dedi. Bir Kuzey Afrika ülkesinde Rus adamının Türk şirketiyle ilgili beni kelimenin tam anlamıyla 'çapraz sorguya' çekmesi hiç aklıma gelmezdi. Şimdi Rus adamının verdiği bilgilerin gerçekliğini öğrenmek için konunun peşine düşeceğiz.
TUNUS'DA 600 MİLYON DOLARLIK İHALEYE TÜRK DAMGASI
Arap Baharını az hasarla kurtaran Tunus, Arap Baharı'nda sosyal medya gücünü en iyi kullanan ülke konumunda. 11 milyon nüfuslu ülkede; 15 milyon GSM abonesinin 6.5 milyonu akıllı telefon kullanıyor. Bu abonelerin yüzde 68'i ise internet kullanıcısı… Tunus fiber alt yapısının güçlendirmek için açtığı ihaleyi Türk firması İş-Kaya kazandı. Lisansını alan İş-Kaya Tunus'un tarihi şehri olan Kayvayan Şehri'nde ilk kazmasını yakında vuracak.
Forum sürerken bir araya geldiğimiz Tunus İletişim ve Digital Bakanı Anwar Marouf'a göre demokratik açılımın temeli 'iletişim'… Marouf konuşmasına şöyle devam etti: 'Bazı kırsal ve sınır bölgelerinde internet hizmetini veremiyoruz. Bunu güçlendirmek ve yenilemek adına Avrupa Yatırım Ajansı ve Dünya Bankasından sağladığımız kredi ile bu değişimi gerçekleştireceğiz. 2020 Tunus vizyonu için digital yayın için gereken tüm altyapıyı sağlayarak Tunusluların daha rahat dünya ile iletişim kurmasını sağlayacağız.'
TİKA'YI TAKDİRLE İZLİYORLAR
Zeytuniye Camisine komşu olan bakanlık binasında bizi kabul eden Yatırımlar ve Büyük Projelerden Sorumlu Bakan Rıdha Saidi, Türkiye'nin tecrübesine inanan bir bakan. Türkiye ile 2012 yılında ortaklaşa yatırım programı yaptıklarını belirten Bakan Saidi, Türkiye ile 20 ülkeden oluşan Afrika pazarına partner olarak girmeyi önerdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın en büyük projelerinden biri olan şehir hastanelerinin küçük modeli olan kamu hastaneleri projelerine başlayan Tunus Türk yatırımcıları ve inşaat sektörünü bekliyor. Bakan Saidi bu konuda şunları söyledi:
'2 hastaneyi yap-işlet modeli ile gerçekleştireceğimizden dolayı Türk firmalarının özellikle şehir hastaneleri gibi bilgi ve birikiminden istifade etmek istiyoruz. Geri kalan 10 hastaneyi ise devlet ihale kanununa göre yapacağız. Her ikisinde de Türk yatırımcı ve inşaat firmalarını burada yanımızda görmek istiyoruz.'
Türkiye'nin dünyada marka kuruluşu TİKA'nın Tunus yatırımları ile ise Tunus Hükümetinin ve halkının takdirini kazanmış durumda. Yatırımlar ve Büyük Projelerden Sorumlu Bakan Rıdha Saidi, 'TİKA'nın bölgede yaptığı icraatları beğeniyle izliyor ve takdir ediyoruz' dedi.
TİKA demişken; 17-18 Mart 2013 tarihlerinde Tunus'a dönük somut desteklerin başında milyon doları hibe; 400 milyon doları da kredi olmak üzere toplam 500 milyon dolarlık TİKA'nın ekonomik desteği gelmektedir. Tunus Mahalli İdarelerinin Desteklenmesi Projesi çerçevesinde, 32 çöp kamyonu, 30 yol süpürme aracı, 30 damperli kamyon, 50 kazıcı-yükleyici iş makinesi "Tunus Emniyet Teşkilatı´nın Modernizasyonu Projesi" kapsamında 30 adet 4X4 pick-up, birliklerin nakli için 60 adet 14 koltuklu midibüs, yine birliklerin nakli için 5 adet 30 koltuklu otobüs, 30 polis otosu, 100 polis motosikleti, toplumsal olaylarda kullanılmak üzere 2 bin kask, 2 bin toplumsal olay kalkanı, 2 bin takım vücut koruyucu elbise, 5 bin metal kelepçe, 2 bin poliüretan cop hibe edilmişti. Bütün bu destekleri kardeşliğimizin ve kalıcı işbirliğinin teminatı alarak anlatan Tunuslu iş adamının şu sözü ilişkilerde ana ve eskimez kural olmalıdır:
'Keşke bu kardeşliğimizi etiketlerle kamyonlara değil, Tunus halkının hepsinin gönlüne yazabilseydik. Etiketler söküldü gitti. Ancak Tunus halkının bir bölümü bu gerçeği çok iyi biliyor.'
20 AFRİKA ÜLKESİNİN 2020 YATIRIMI: 300 MİLYAR DOLAR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Afrika açılımını 'Afrika halklarını her zaman gönüldaşlarımız ve kader arkadaşlarımız olarak gördük. İnsanlığın ortak birikimine eşsiz katkılar sağlamış olan Türkiye, Afrika kıtasına her zaman hürmet nazarıyla bakmıştır' diyerek anlatıyordu. FİPA Tunus Yatırım Ajansı Başkanı Khalil Laabidi, bu sözleri ekonomik hamleye dönüştürmek gerektiğini belirterek '20 Afrika ülkesinin 2020 yılı yatırım miktarı 300 milyar dolar. Bu yatırımlarda Türk ve Tunuslu şirketlerin bir araya gelerek bu pazardan pay kapmalıdır' diyerek yeni bir açılım getirdi.
Her yıl Türkiye'ye iki kez geldiğini belirten Khalil Laabidi 'Dört gözle Türkiye'ye gitmeyi bekliyorum' dedi.
TUNUS ESNAFI'NDAN 'KARDEŞ' SÖZLERİ…
Dericilik sektörü ağırlıklı Tunus esnafının arasında dolaşırken sık sık 'kardeş' sözlerini duyuyorum. Türk demek Tunuslu esnafa göre 'kardaş' demek. Deve derisi ana hammaddesi olan çeşit çeşit çantalar, ayakkabıları, kıyafetler ve el işçilikleri takip ediyor. Dalından taze hurma ve Tunus'a özgü acılı ezme Tunuslular'ın rağbet ettiği ürünlerden. Mandalina'nın bile turşusunu yapan Tunuslular zeytinyağı ihracatı yapmalarına karşı zeytini günlük yaşamda tüketmiyor. Tunus'ta kaldığım dört günde bütün öğünleri kaşar ekmek yiyerek savuşturan benim çok tercihim olmasa da Tunus'a gelen turistlerin tercih ettiği bölge ülkelerinin milli yemeği 'Kuskus' yemeğini ikram etmek yine Türk iş adamına düştü.
Tunus'daki Türk heyeti (soldan sağa) Anadolu Ajansı Fransızca Yayınlar Editörü Bilal Dinç, AA Tunus muhabiri Enes Kanlı, Ekonomi Muhabirleri Derneği Genel Başkanı ve Hürses Gazetesi Ankara Temsilcisi Turgay Türker, Derkim Kimya Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Fikret Baydarman, iş adamı Ak Parti Siirt İl Başkanı Fuat Özgür Çalapkulu, Tunus Büyükelçisi Ömer Faruk Doğan, Ak Parti Siirt Milletvekili Prof. Dr. Yasin Aktay, Yazarımız Fehmi Çalmuk, İş adamı Aydın Aydoğan ve Siirt Milletvekili Prof. Dr. Yasin Aktay'ın Başdanışmanı Eyüp Sağcan...
Yalnzca Tunus'un değil Kuzey Afrika ülkelerinin milli yemeği Kuskus'u Diyarbakırlı iş adamı Mehmet Turgut ikram etti.
Tunus Zeytuniye Camii
