0
Günümüz koşullarında işyeri ve işveren değişikliklerine sıkça rastlanmaktadır. İşveren ve işyeri değişikliklerinin büyük bir çoğunluğu ücret artışlarının talep edilmesinden kaynaklanmaktadır. İşveren, personelin ücret artış taleplerine cevap verememekte bunun üzerine personel yüksek ücret veren işverenleri tercih etmektedir. Bu noktada işveren ve ücret değişikliğinin gelir vergisi üzerinde birtakım etkileri ortaya çıkmaktadır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde, "Ücret işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir' denilmekte ve 'Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez..." şeklinde devam etmektedir.
62 nci maddesinde ise, "İşverenler hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir." hükmüne yer verilmektedir.
Aynı Kanunun 86 ncı maddesinde ise "Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmez.
1- Tam mükellefiyette
...
b) Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler (4962 sayılı Kanunun 17/D maddesiyle değişen parantez içi hüküm 07/08/2003 tarihinden geçerli olmak üzere) (birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplam 103'üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil)..." hükmü yer almıştır.
Öte yandan, işveren değişikliği ile ilgili olarak ise 160 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde, "...Buna göre, bir hizmet erbabının birden fazla işverenden ücret alması halinde, her bir işverenin ödediği ücretler, ayrı ayrı vergilendirilmektedir. Dolayısıyla vergi tarifesi, her bir işverenin ödediği ücrete, diğer işveren veya işverenlerin ödediği ücretle ilgilendirilmeksizin ayrı ayrı uygulanmaktadır..." açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, yeni işe başlayan personelin çalışacağı süre içerisinde elde edeceği ücret gelirinin vergilendirilmesi aşamasında daha önce çalışmış olduğu işverenden elde ettiği kümülatif ücret matrahının yeni iş yerinde çalışacağı süre içerisinde elde edeceği ücret matrahı ile ilişkilendirilmemesi gerekmektedir. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse yeni iş yerinde söz konusu personelin elde edeceği ücretlerin gelir vergisi hesaplamasında matrahın "0" olarak alınması gerekmektedir. Önceki işverenden aldığı ücret, gelir vergisi matrahının hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır. Ancak ikinci işverenden alınan ücret 2015 yılı için 29.000 TL' yi aştığı takdirde tüm ücretlerin, beyan dönemi geldiğinde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi, yıl içinde işverenler tarafından kesilen vergilerin ise hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmesi gerekmektedir.[1]
[1] İmdat Türkay, 'Yıl içinde işveren değiştiren ücretlinin vergilendirilmesi', Lebib Yalkın Dergisi Sayı: 129, Eylül 2014.
