Bu yazı sınava hazırlanan (LGS – YKS) veliler içindir. Hayatın bir sınav olduğunu yaşadığı deneyimlerle anlayan bir veli için gelmiş geçmiş en büyük sınav sanırım sadece gözlemci, destekçi, olabildiği kadar yardımcı pozisyonlarda kaldığı, elinden pek de bir şeyin gelmediği, çocuğunun gireceği sınavlar olabilir. Ne kadar elinden kalemi- kağıdı alıp o soruları çözmek istese de, onun yerine oturup saatlerce ders çalışmaya katlanacak psikolojiye sahip olsa da yapacakları gerekli çalışma ortamını sağlamak, ders materyallerine ulaşmasına yardımcı olmak ve onu motive edip, öğüt vermekle sınırlıdır.
Sınav süreçleri çağımızda ilgili anne – babalar içinde duygusal bir maratondur. Bizlerin sahip olduğu gelecek kaygısı, öngörüler, yaşadıklarımızdan öğrendiklerimiz kaygılarımızı arttırır. Çocukların geleceğine yönelik hissedilen sorumluluk, toplumsal beklenti ve kendi anne-babalık algılarımız liseye geçiş- üniversiteye giriş gibi sınavlarda ortaya çıkar.
Birçok veli çocuklarının sınav başarısını kendi başarısı olarak görme eğilimi taşır. Bunun tam tersi başarısızlıkları da velilerin kendi yetersizliklerinin bir tezahürüdür. Bu düşünce anne – babanın kendini ya çok üstün ya da çok kötü – başarısız hissetmesine yol açar.
Sınavların veli açısından hayatlarında bir dönüm noktası olarak görülmesi, başarısızlığın iyi bir gelecekten uzak olma, ekonomik ve sosyal açıdan zorluk yaşamak olarak görülmesi de veli kaygısının altında yatan nedenlerdendir.
Sınava hazırlık aşamasında veliler tarafından yapılan kurs, özel ders, kitap gibi maddi harcamaların boşa gitmesi konusunda duyulan bir endişe de velilerin kaygılanmasına neden olmaktadır.
Bir diğer önemli neden de ‘millet ne der?’ düşüncesidir. Çevredeki diğer çocuklarla yapılan kıyaslamalar, velinin bizim çocuk kazanamazsa millete ne diyeceğiz kaygısı yaşamasına yol açar.
Aynı zamanda sınavda çıkacak soruların bilinmezliği, kontrolün hiçbir şekilde velide olmaması da kaygıya yol açar.
Veli kaygısına en çok neden olan durum velilerin geçmiş tecrübeleri ve kendi gerçekleştiremedikleri hayalleridir. Bu hayaller genellikle çocuklar üzerinden tamamlanmaya çalışılır. Zamanında belli imkanlara sahip olamayan veliler o imkanları kendi çocuklarına sağlıyorlarsa beklentileri ve istekleri de daha da artabilir. Bu da bir sınavı öğrenciden daha çok veli için anlamlı ve gerekli hale getirebilir.
Veli kaygısı ne yazık ki bulaşıcı bir durumdur. Yani bir süre sonra öğrenci için de yaşanılan süreç kaygıya neden olmaya başlar. Bu durumda yapılması gereken tek şey ise sakin kalabilmeyi başarmak ve bir adım geri de kalabilmektedir.