Savunma Sanayii Başkanlığının (SSB) ev sahipliğinde, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, üniversite rektörleri, akademisyenler ve sektör paydaşlarının katılımıyla "SSB Kuantum Programı Tanıtımı" gerçekleştirildi.

Programın açılışında konuşan Görgün, Kuantum Programı ile savunma sanayinin geleceğine, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığına ve önümüzdeki dönemin güvenlik mimarisine dair güçlü bir vizyon ortaya koyduklarını söyledi.

Kuantum teknolojilerinin teorik bir bilim alanı olmanın ötesine geçerek stratejik bir kabiliyet alanına dönüştüğüne işaret eden Görgün, hesaplama, algılama ve haberleşme alanlarında ortaya çıkan yeni nesil kabiliyetlerin savunma sanayinin geleceğini doğrudan etkilediğini vurguladı.

Kuantum teknolojilerinin kriptolojiden optimizasyona, veri analizinden simülasyona ve sinyal bağımsız navigasyon sistemlerine kadar geniş bir yelpazede stratejik kabiliyetler sunduğunu anlatan Görgün, bu alanda dünya ile bir yarış içinde olduklarını belirtti.

Savunma sanayinde elde edilen birikimin ve modelin dünyada yakından takip edildiğini aktaran Görgün, şunları kaydetti:

"Farklı stratejiler, farklı yol haritaları, farklı çevik yaklaşımlarla kendi önceliklerimizi gözeterek insan kıymetimizi yeteneklerimizi geliştirerek ve yatırımlarımızı buna göre yönlendirerek yapmak zorundayız. Kritik teknolojilerde dışa bağımlılık, yalnızca bir tedarik meselesi değil, egemenliğin aslında sessizce devredilip devredilmemesi meselesidir. Savunma Sanayii Başkanlığında biz bunu çok iyi biliyor ve çok iyi tecrübe ediyoruz. İşte özellikle son 20 yılda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bizlere verdiği sorumluluk, motivasyon ve güven ile birlikte, biz bu dışa bağımlılığı azaltıyoruz. Yeni teknolojileri kendimize özgün yaklaşımlarla sahada güvenlik güçlerimizden aldığımız saha bilgilerini hızlı bir şekilde kıymetlendirerek ürüne dönüştürerek ve geliştirerek bu egemenliğimizin devredilmemesi hususunda gayretle çalıştık, ürettik ve üretmeye devam ediyoruz."

- "Yalnızca ayakta kalmaya çalışmak strateji olamaz"

Haluk Görgün, SSB'nin AR-GE ve strateji çalışmalarını belirlerken ekosisteminde bulunan tüm paydaşların bütün yeteneklerini en iyi şekilde kullanılabilecek şekilde planlama yaptığını belirtti.

Savunma sanayindeki dışa bağımlılıkların birçok alanda yerini yerli üretim gücüne bıraktığına dikkati çeken Görgün, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bugün savunma sanayinde elde ettiğimiz birikim, dünyanın yakından takip ettiği bir süreç olarak tezahür etmeye başladı. Sadece maliyet etkin ve teknoloji etkin ürünlerimiz değil, dünyada savunma sanayi şirketleri sıralamasında ilk 100'e giren ilk 50'ye giren şirketlerimizin başarı hikayeleri, yönetsel olarak ortaya koyduğu performanslar, Savunma Sanayi Başkanlığımızın koordinasyonu eş güdümü bir model olarak aslında birçok ülke tarafından değerlendirilmektedir. Dolayısıyla bunları hangi yeni teknoloji olursa olsun, hangi konu olursa olsun biz en iyisini yapıp model oluşturabilme potansiyeline sahip bir birikimimizin olduğunu ifade etmek için paylaşıyorum. Yıllar içinde olgunlaşan bir mühendislik aklımız var. Derinleşen ekosistemimiz var ve her adımda pekişen bir tecrübemiz var. Dolayısıyla bu birikimler, bu geçmiş bizde bu özgüveni oluşturdu. İçinde bulunduğumuz çağ, kritik teknolojilerde doğru alana doğru zamanda yatırım yapanların milli egemenliğini teminat altına aldığı ve kendi iradesiyle bunu şekillendirdiği bir çağ olduğunu ifade etmeye çalışıyorum. Bu dönemde yalnızca ayakta kalmaya çalışmak, asla bir strateji olamaz. Biz özgün ürünleri geliştirmek ve bu özgün ürünler ve kritik kabiliyetlerde belirleyici aktörler olmak zorunda olduğumuzu bir kez daha ifade etmek istedim."

- Milli Yetkinlik Hamlesi ve genç mühendislik gücü

SSB Başkanı Görgün, insan kaynağının önemine değinerek, bugünün ve geleceğin yetenek setini belirlemek amacıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayıyla "Milli Yetkinlik Hamlesi" programını başlattıklarını hatırlattı.

Savunma sanayinin yaş ortalamasının 34 olduğunu ve bu rakamın gelişmiş ülkelere kıyasla en az 20 yıl daha genç bir kitleye işaret ettiğini bildiren Görgün, Türkiye'nin savunma sanayi ihracatında 11'inci sırada yer aldığı bilgisini paylaştı.

Görgün, teknolojinin hızlı ilerlemesi karşısında güvenlik güçlerinin ihtiyaç duyacağı sistemleri en hızlı ve maliyet etkin şekilde üretmek için gayret göstermeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.

- Kritik projeler için imzalar atıldı

Konuşmaların ardından etkinlik kapsamında stratejik öneme sahip projeler için imza törenleri gerçekleştirildi.

Bu çerçevede, "Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirilmesi Projesi", "Navigasyon Amaçlı ve Denizaltı Tespiti için Kuantum Manyetometre Kullanımı ve Gösterimi (KERTERİZ) Projesi", "Savunma Sanayii Kuantum Teknolojileri Stratejik Yetkinlik Geliştirme İş Birliği Protokolü" ve "SSB Kuantum Algoritma Yarışması" için ayrı ayrı imza törenleri gerçekleştirildi.

Etkinlikte, SSB Kuantum Programı Tanıtım Sunumu, SSB AR-GE ve Teknoloji Yönetimi Daire Başkanlığı yetkilileri tarafından yapılırken, açılışı gerçekleştirilen Türkiye Kuantum Platformu'na ilişkin bilgilendirme yapıldı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, 36. NATO Zirvesi kapsamında gazete ve televizyon kanallarının Ankara temsilcileri ile bir araya geldi.

İletişim Başkanı Duran, Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ne ilişkin yaptığı değerlendirmede, NATO'nun 1949'dan bu yana ayakta kalan en uzun ömürlü ve en kurumsal güvenlik ittifaklarından biri olduğunu belirterek, tarihte belirli tehditlere karşı birçok ittifakın kurulduğunu, fakat tehdit değişince ya dağıldığını ya da etkisini kaybettiğini ifade etti.

"NATO'nun farkı, tehdit değiştikçe kendisini yenileyebilmesinde yatmaktadır" diyen Duran, Soğuk Savaş'ta Sovyet tehdidine karşı caydırıcılık sağlayan NATO'nun, Soğuk Savaş sonrasında ise Balkanlar, terörizm ve barışı koruma görevleriyle yeni roller üstlendiğini anlattı.

Eskiden güvenliğin daha çok sınır, ordu, tank, uçak, gemi ve cephe hattı üzerinden düşünüldüğünü dile getiren Duran, "Bugün güvenlik, siber alanı, enerji hatlarını, kritik altyapıları, tedarik zincirlerini, kamuoyu algısını, dezenformasyonu ve toplumsal dayanıklılığı da kapsıyor. Bugün yeniden konvansiyonel savaş, siber tehdit, hibrit saldırılar ve nükleer riskler karşısında kendisini dönüştürmektedir. Dolayısıyla, NATO'nun gücü yalnızca askeri kapasitesinden değil, her tarihsel kırılmada kendisini yeniden üretebilmesinden kaynaklanmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

"Türkiye'nin NATO'da çevreden merkeze geçtiğini görüyoruz"

İletişim Başkanı Duran, şunları kaydetti:

"Türkiye, NATO'ya katıldığı 1952 yılında daha çok İttifak'ın güneydoğu kanadında bir cephe ülkesi olarak konumlanırken bugün bu rolün değiştiğini, Türkiye'nin NATO'da çevreden merkeze geçtiğini görüyoruz. Türkiye artık sadece NATO sınırlarını koruyan bir ülke değil, NATO'yu ilgilendiren hemen hemen her konuda merkezi konumda bulunan bir müttefiktir.

Türkiye NATO'nun 360 derece güvenlik anlayışının merkezindedir. Günümüzde NATO'nun yalnızca doğudan gelen tehditlere odaklanması bir eksiklik olacaktır. Zira tehditler artık tek yönden gelmemektedir. Rusya-Ukrayna Savaşı, Gazze'deki soykırım ve ABD-İran gerilimi, NATO'nun birden fazla cephede karşı karşıya kaldığı en önemli krizlerdir."

Türkiye'nin krizlerde gerilimi azaltan aktör olduğuna işaret eden Duran, Türkiye'nin yaklaşımının, gerilimi artırmamak, çatışmayı derinleştirmemek, diplomasiye alan açmak şeklinde olduğunu aktardı. Duran, bu yönüyle, Türkiye'nin hem caydırıcılığa sahip hem de diplomasi kanallarını açık tutabilen bir ülke olarak öne çıktığını vurguladı.

"Türkiye, küresel ölçekte etkin bir aktör haline gelmiştir"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Türkiye'nin, krizlerin çözümünde kararlılıkla inisiyatif alan, diplomasi masalarının kurulmasına öncülük eden, bölgesel ve küresel barış için çaba göstererek güvenlikten insani yardıma kadar birçok alanda sorumluluk üstlenen küresel ölçekte etkin bir aktör haline geldiğinin altını çizen Duran, "Türkiye, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde güvenli liman olarak ön plana çıkmakta, bir 'Türkiye ekseni' inşa etmektedir." diye konuştu.

NATO Kara Komutanlığının İzmir'de, NATO Süratli İntikal Edebilir Kolordusu Karargahının ise İstanbul'da bulunduğunu dile getiren Duran, "TCG Anadolu önderliğindeki Türk Deniz Görev Kuvveti, 2026'da Baltık'a uzanan NATO tatbikatı Steadfast Dart-26'ya iştirak etmiştir. Hava Polisliği kapsamında Estonya (2026), Romanya (2027) ve Litvanya'da (2028) taahhütler bulunmaktadır." ifadesini kullandı.

"Yeni konsept, daha yetenekli ve külfeti adil paylaşan bir ittifakı öngörmektedir"

İletişim Başkanı Duran, gelecek yıl NATO üyeliğinin 75. yıl dönümünü kutlamaya hazırlanan Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek 36. NATO Zirvesi'nin, ittifakın geleceği açısından da küresel güvenlik mimarisinin geleceği bakımından da kritik öneme sahip olduğunun altını çizdi.

NATO Ankara Zirvesi'nin, Türkiye'nin diplomatik ağırlığını görünür kılacağına değinen Duran, şöyle devam etti:

"2026 Ankara Zirvesi yalnızca bir ev sahipliği meselesi değil. Türkiye'nin NATO içindeki yükselen ağırlığını gösteren diplomatik bir sahne. Zirve, Türkiye'nin askeri katkısını, savunma sanayisini, kriz yönetimi kapasitesini ve lider diplomasisini aynı anda görünür kılacaktır. Ankara'nın Zirve'ye ev sahipliği sembolik açıdan da güçlüdür. NATO'nun güvenlik haritası yalnızca Batı Avrupa merkezli değil, Güney ve Doğu Avrupa, Karadeniz ve Orta Doğu bağlantılı düşünülmelidir. Külfet paylaşımı Zirve'nin temel gündem maddelerinden birini oluşturmaktadır. Değişen güvenlik mimarisi, NATO müttefiklerini savunma harcamalarını yeniden değerlendirmeye itmektedir. Bu çerçevede Ankara, yüzde 3,5+1,5 hedefine 2030 sonunda ulaşmayı hedeflemektedir. 'NATO 3.0' söylemi olarak ifade edilen yeni konsept, daha yetenekli ve külfeti adil paylaşan bir ittifakı öngörmektedir. Türkiye bu yaklaşımı başlangıçtan itibaren desteklemektedir."

"Türkiye'nin savunma sanayisi NATO'nun caydırıcılık kapasitesi için stratejik güç çarpanı"

Türk savunma sanayisinin Türkiye'nin stratejik otonomisini artıran ve NATO'nun toplam kapasitesine katkı sunan bir unsur olduğunu belirten Duran, "Türkiye'nin bu alanlardaki kapasitesi, NATO için de önem taşımaktadır, zira NATO'nun gelecekte yalnızca asker sayısına değil, üretim kapasitesine, teknolojik esnekliğe ve tedarik güvenliğine ihtiyacı olacak. Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişi, yalnızca milli güvenliğimiz için değil, NATO'nun caydırıcılık kapasitesi için de stratejik bir güç çarpanıdır." yorumunu yaptı.

Duran, "Türkiye, bu nedenle bir NATO müttefikinin savunma kapasitesine getirilen her türlü kısıtlamayı, aslında ittifakın toplam caydırıcılığına getirilen bir kısıtlama olarak görmektedir." sözlerini sarf etti.

"Savunma Sanayi Forumu ilk kez Zirve'nin resmi programının bir parçası haline gelecek" ifadesini kullanan Duran, son 3-4 yılda Zirve'nin bir yan etkinliği şeklinde tasarlanan Forumun, ilk kez Ankara Zirvesi'nde resmi programın bir parçası haline getirildiğini söyledi.

"İstanbul İşbirliği Girişimi Dışişleri Bakanları Toplantısı düzenlenecek"

İletişim Başkanı Duran, 2004'te İstanbul'daki NATO Zirvesi'nde hayata geçirilen ve Katar, Bahreyn, Kuveyt ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin yer aldığı İstanbul İşbirliği Girişimi kapsamında, Dışişleri Bakanları düzeyinde özel bir oturum düzenleneceğini ve NATO İstanbul İşbirliği Girişimi Dışişleri Bakanları Toplantısı yapılacağını bildirdi.

Türkiye'nin bu yıl uluslararası pek çok etkinliğe ev sahipliği yapacağını belirten Duran, "28-29 Haziran'da İstanbul'da NATO Parlamenterler Zirvesi, sonbaharda Ankara'da Türk Devletleri Teşkilatı'nın 13. Devlet Başkanları Toplantısı, Ekim ve Kasım aylarındaysa Antalya'da 77. Uluslararası Uzay Kongresi ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı'na (COP-31) ev sahipliği yapacak." bilgisini paylaştı.

İran resmi ajansı IRNA'ya göre Erakçi, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına dair temaslar gerçekleştirmek üzere gittiği İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında mevkidaşı Cassis ile görüştü.

Haberde görüşmenin içeriğine ilişkin ise ayrıntılı bilgi verilmedi.

İran ile ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin ilk teknik görüşmeler, İsviçre'nin Nidwalden kantonuna bağlı Bürgenstock kasabasında başlayacak.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile beraberindeki heyetlerin görüşmelere katılması bekleniyor.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının daha önce Madrid, Paris, Londra, Varşova, Washington, Roma, Brüksel, Helsinki ve Berlin'de düzenlediği etkinliklerin devamı olan panele 20'den fazla ülkeden büyükelçi ve diplomat, çeşitli uluslararası kuruluşların temsilcileri, Hollanda kamu kurumlarından yetkililer ve Hollanda üniversitelerinden akademisyenler katıldı.

Clingendael Enstitüsünün merkez ofisinde düzenlenen etkinlik, Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan ve Clingendael Enstitüsü Direktörü Martijn Pluim'in konuklara hitabı ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran'ın video mesajıyla başladı.

Moderatörlüğünü Enstitünün Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Program Sorumlusu Bart van Den Berg'in yaptığı panelde, Eski NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, Hollanda Atlantik Komisyonu Direktörü Anna van Zoest, Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi ve Milli İstihbarat Akademisi Öğretim Üyesi Nurşin Ateşoğlu Güney, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA Vakfı'nda Kıdemli Araştırmacı Murat Aslan ile Anadolu Ajansı (AA) Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan konuşmacı olarak değerlendirmelerde bulundu.

Panelde, değişen güvenlik ortamı, hibrit tehditlerin yükselişi, yapay zekanın güvenlik alanına etkileri ve NATO'nun bu tehditlere uyum kapasitesi ele alındı.

Etkinlikte, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olması ve sahadaki tecrübesi ile Türkiye'nin İttifak içindeki önemi vurgulandı.

Türkiye'nin gelişen savunma sanayisi teknolojileri ve NATO ile Avrupa güvenliği açısından taşıdığı stratejik değere dikkat çekilen panelde, yaklaşan NATO Ankara Zirvesi'nin mevcut küresel güvenlik ortamında kritik bir zamanlama ile gerçekleşeceği belirtildi.

Panelde, NATO'nun geleceğinin hibrit tehditlere karşı uyum kabiliyeti, savunma kapasitesi ve bütüncül güvenlik yaklaşımıyla yakından ilişkili olduğu değerlendirildi.

Etkinlikte ayrıca, Türkiye'nin jeostratejik konumu, ara buluculuk kabiliyeti, savunma kapasitesi, NATO'nun sadece güney kanadı için değil, İttifak'ın bütüncül güvenliği açısından taşıdığı önemin de altı çizildi.

Türkiye'nin İttifak içinde etkin ve yapıcı rolüne vurgu yapılan panelde, Ankara Zirvesi'nin önemli kararlara sahne olacak tarihi bir zirve olacağı da vurgulandı.

- Ankara Zirvesi, Hollanda basınına da anlatıldı

Etkinlik kapsamında ayrıca, Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği'nin ev sahipliğinde basın mensuplarıyla da bir toplantı düzenlendi.

Lahey'de mukim ulusal ve uluslararası basın mensuplarının katıldığı toplantıda, Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi Nurşin Ateşoğlu Güney, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi Murat Aslan ve AA Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan, gazetecilerin Ankara Zirvesi'ne ve Türkiye'nin NATO'ya katkılarına ilişkin sorularını yanıtladı.

Güncel uluslararası meselelerin de ele alındığı toplantıda, değişen küresel güvenlik tehditleri, İttifak'ın güvenlik ekosistemi ve Türkiye'nin NATO ve AB'nin güvenliği için taşıdığı değerin yanı sıra gelişen savunma sanayisinin önemi değerlendirildi.

Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Ulusal Ekonomi Bakanı Serik Jumangarin, İran İslam Cumhuriyeti Karayolları ve Şehircilik Bakanı Ferzane Sadık başkanlığındaki heyetle Astana'da bir araya geldi.

Taraflar, Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru'nun geliştirilmesi, liman altyapısının genişletilmesi, ikili ticaret hacminin artırılması ve iki ülke arasındaki ulaştırma-lojistik bağlantılarının güçlendirilmesini ele aldı.

Jumangarin, İran'ın Kazakistan'ın bölgedeki önemli ticaret ve ekonomik ortaklarından biri olduğunu belirtti.

İki ülke liderlerinin işbirliğinin güçlendirilmesini stratejik bir hedef olarak belirlediğini ifade eden Jumangarin, 2025 yılı sonunda Kazakistan ile İran arasındaki ticaret hacminin yüzde 26,4 artarak 430,2 milyon dolara ulaştığını söyledi.

Bakan Jumangarin, İran ile Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ve karşılıklı ticaret hacmini 3 milyar dolara çıkarma hedefini içeren yol haritası sayesinde işbirliğinin daha da gelişeceğini kaydetti.

İranlı Bakan Sadık ise ziyaretinin, daha önce varılan anlaşmaların somut şekilde hayata geçirilmesine ve iki ülke arasındaki ulaştırma ile lojistik alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik olduğunu belirtti.

Ayrıca Zahedan-Çabahar demiryolu hattının inşaatının yüzde 90'dan fazlasının tamamlandığını ve hattın önümüzdeki aylarda hizmete açılmasının planlandığını söyleyen Sadık, hattın devreye girmesiyle Çabahar Limanı'nın Hint Okyanusu, Orta Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan uluslararası demiryolu ağına entegre olacağını kaydetti.

Kuzey-Güney Uluslararası Ulaştırma Koridoru'nun geliştirilmesinin öncelikli gündem maddelerinden biri olduğu görüşmede, Kazakistan ve İran'ın, Kuzey-Güney ile Doğu-Batı güzergahlarının kesişim noktasındaki stratejik konumlarının transit taşımacılık açısından önemli fırsatlar sunduğu vurgulandı.

Taraflar, koridorun potansiyelinin daha etkin kullanılabilmesi ve liman altyapısında işbirliğini hızlandırmak amacıyla ulaştırma altyapısının modernizasyonuna yönelik ortak bir yol haritası hazırlanmasını önerdi.

Taraflar ayrıca Çin, Kazakistan, Türkmenistan, İran ve Türkiye arasında imzalanan beşli demiryolu anlaşmasının önemine dikkati çekerek, Kazakistan, Rusya, Türkmenistan ve İran arasında imzalanması planlanan dörtlü tarife anlaşmasının da ticaret ve transit taşımacılığın gelişimine katkı sağlayacağını belirtti.

Bunun yanı sıra görüşmelerde liman altyapısının geliştirilmesi konusu da ele alındı.

İran tarafı, Bender Abbas Limanı'nda Kazakistan'a arazi tahsisine ilişkin sürecin tamamlandığını ve gerekli prosedürlerin ardından alanın Kazakistan tarafına devredileceğini açıkladı.

Kazakistan tarafı da İranlı şirketlerin Hazar Denizi'ndeki lojistik faaliyetlerini geliştirmeleri amacıyla Aktau ve Kurık limanlarında iskele, terminal ve liman alanları tahsis edilmesi konusunu değerlendirmeye hazır olduğunu bildirdi.

ÖSYM'den yapılan açıklamaya göre, uzun ve yoğun bir hazırlık sürecinin ardından YKS'de son haftaya girildi.

Açıklamada, sınava ilişkin bilgiler veren ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, 20 Haziran Cumartesi günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin birinci oturumu olan Temel Yeterlilik Testine (TYT) 2 milyon 425 bin 628 adayın başvurduğunu belirtti.

Ardından 21 Haziran Pazar günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin ikinci oturumu olan Alan Yeterlilik Testlerine (AYT) 1 milyon 627 bin 960 adayın katılacağını aktaran Ersoy, aynı gün saat 15.45'te gerçekleşecek üçüncü oturum olan Yabancı Dil Testine (YDT) ise İngilizceden 195 bin 51, Arapçadan 4 bin 178, Almancadan 2 bin 550, Rusçadan 941, Fransızcadan 919 olmak üzere toplam 203 bin 639 adayın katılacağını bildirdi.

Bu yıl 921 bin 248 adayın YKS'ye ilk kez başvurduğuna işaret eden Ersoy, "665 bin 113 aday ikinci kez, 447 bin 67 aday üçüncü kez, 198 bin 904 aday dördüncü kez, 193 bin 296 aday ise beş ve daha fazla kez sınava başvuruda bulunmuş durumda." ifadesini kullandı.

En genç aday 16, en yaşlı aday 87 yaşında

Ersoy, adayların okul türleri ve öğrenim durumlarına değinerek, adayların 978 bin 408'inin Anadolu lisesi, 514 bin 809'unun meslek lisesi, 294 bin 52'sinin açık öğretim lisesi, 186 bin 800'ünün imam hatip lisesi, 104 bin 273'ünün fen lisesi mezunlarının oluşturduğunu, 347 bin 286 adayın ise diğer lise türlerinden sınava başvurduğunu kaydetti.

Sınavın en genç adayının 16, en yaşlı adayının ise 87 yaşında olduğunu, 50 yaş ve üzeri 20 bin 158 adayın başvuruda bulunduğunu dile getiren Ersoy, "2026-YKS'ye başvuranların 1 milyon 324 bin 509'unu kadın, 1 milyon 101 bin 119'unu erkek adaylar oluşturdu. Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen 34 yaş üstü kadın kontenjanından yararlanmak isteyen aday sayısı ise 83 bin 741 oldu." bilgisini paylaştı.

Ersoy, şehit ve gazi yakınları ile gazilerin sınav, başvuru hizmet ve yerleştirme ücretlerinden muaf olduğunu, bu kapsamda 10 bin 880 adayın sınav ücretinden muaf tutulduğunu vurguladı.

ABD Başkanı Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını duyurdu. Pakistan Başbakanı Şerif, ABD ile İran arasında varılan anlaşmanın resmi imza töreninin cuma günü İsviçre'de düzenleneceğini açıkladı.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, merkez üssü Nurdağı ilçesi olan 4,6 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi.

Depremin, 7,01 kilometre derinlikte meydana geldiği belirlendi.

Lübnan resmi haber ajansı NNA'da yer alan haberde, İsrail ordusunun, gece saatlerinde de güneydeki bölgeleri hava saldırılarıyla hedef aldığı belirtildi.

İsrail savaş uçaklarının güneydeki Nebatiye kentine bağlı Kefr Dunin beldesini bombaladığı aktarılan haberde, başkent Beyrut'un güneyindeki Sayda kentine bağlı Benaful beldesinin de savaş uçaklarının hedefi olduğu ifade edildi.

Haberde ayrıca, İsrail ordusunun gece saatlerinde Batı Bekaa bölgesindeki beldeleri obüs toplarıyla hedef aldığına işaret edildi.

Öte yandan İsrail ordusundan yapılan yazılı açıklamada, "Lübnan'ın güneyindeki farklı bölgelerinde Hizbullah'a ait altyapıya yönelik saldırılarını sürdürdükleri" iddia edildi.

- İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 666 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran'da İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla "geniş kapsamlı ateşkes" konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Hizbullah ise şartlı ateşkesi reddettiğini açıklamıştı.

İsrail ordusu, duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen Lübnan'ın güneyindeki saldırıların çapını genişletiyor.

Bazı yerleşim bölgelerinde yollar ve bina temellerinde derin çatlaklar oluşurken, çok sayıda ev ve bina kullanılamaz hale geldi.

General Santos kentinde yaşayan depremzedeler, çöken evlerinin enkazında kurtarılabilecek eşyalarını toplamaya çalışırken, bazı aileler çadırlarda yaşamlarını sürdürmeye devam ediyor.

BİK Analitik Versiyon 2’de ölçümleme yöntemleri; yeni nesil cihaz ve uygulama mimarileri ile güncel izleme ve doğrulama ihtiyaçlarını kapsayacak şekilde revize edilirken, ziyaretçilerin haber okuma davranışlarını ve etkileşim düzeyini yansıtan parametreler ölçümleme kriterlerine dâhil edildi.

Yeni altyapının geliştirme ve test süreçleri, ölçümleme işleyişinde herhangi bir kesintiye yol açılmaması amacıyla mevcut sistemle eşgüdümlü şekilde yürütüldü. Bu kapsamda internet haber siteleri, eş zamanlı olarak Versiyon 2 altyapısı üzerinden de izlenerek sistemin işleyişi değerlendirildi.

Yeni versiyona ilişkin politika belgesi 6 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanacak. Geçiş süreci ise yayın kategorileri dikkate alınarak Temmuz ayı boyunca kademeli şekilde yürütülecek. Genel Kategoride yer alan internet haber sitelerinde Versiyon 2 ölçümleri 10 Temmuz’dan itibaren esas alınmaya başlanacak olup, diğer Kategorilerdeki geçişlerin ise ay sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.

Teknik yönlendirmeler, uygulanacak işlemler ve geçiş takvimine ilişkin internet haber sitelerine ayrıca yazılı bildirim yapılacak.

Duran, NSosyal hesabındaki paylaşımında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'ın teşrifleriyle düzenlenen, Şule Yüksel Şenler'in hayatını konu alan 'Şule Senin Hikayen' dizisinin galasında bulunmaktan büyük memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Duran, 'Şule dizisi, yalnızca bir hayat hikayesini değil, Türkiye'nin yakın dönem hafızasını, kimlik ve özgürlük mücadelesini de güçlü bir anlatımla ekranlara taşıyor. Geçmişte yaşanan zorlukların, baskıların ve toplumsal dönüşümlerin yeni nesillere aktarılması bakımından bu tür yapımları son derece kıymetli buluyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

TRT ve tabii'nin, Türkiye'nin kendi hikayesini, kendi değerleri ve kendi diliyle anlatan projeleri hayata geçirmesinin, stratejik iletişim açısından da çok önemli bir kazanım olduğunu vurgulayan Duran şunları kaydetti:

'Merhume Şule Yüksel Şenler'in vakur, zarif ve kararlı duruşu, bugün öz değerlerine güvenle sahip çıkan Türkiye'ye ilham olmaya devam etmektedir. Bu anlamlı yapımın ortaya çıkmasında emeği geçen başta TRT yönetimi olmak üzere, oyuncularımıza, yapım ekibine, katkı sunan ve programda emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.'

Türkiye ile Venezuela arasındaki köklü diplomatik ilişkilerin 75. yılı, başkent Caracas'taki YEE binasında düzenlenen törenle kutlandı.

Türkiye'nin Caracas Büyükelçiliği ve YEE işbirliğiyle hazırlanan ulu önder Atatürk'ün küresel liderlik vizyonunu ele alan 'Mustafa Kemal Atatürk'ün Siyasi ve Askeri Liderliği' adlı eserinin lansmanı, YEE ev sahipliğinde yapıldı.

Törene, çok sayıda ülkenin büyükelçileri, milletvekilleri, diplomatik misyon şefleri, akademisyenler ve çok sayıda davetli katıldı.

Etkinliğin açılışında konuşan Caracas YEE Koordinatörü Hasan Nalbant, Türkiye ile Venezuela arasındaki dostluğun tarihsel derinliğine dikkati çekti.

Enstitünün iki dost ülke arasında kültürel bir köprü kurma misyonunu gururla üstlendiğini dile getiren Nalbant, 'Bugün burada sadece bir kitabın tanıtımı için değil, aynı zamanda 75 yıllık sarsılmaz bir dostluğu ve kültürel bağı kutlamak için bir aradayız. YEE olarak, cumhuriyetimizin kurucusu Atatürk'ün vizyonunu ve Türk kültürünün seçkin değerlerini Venezuela halkıyla buluşturmaktan onur duyuyoruz. Bu anlamlı eser, ortak geleceğimize bırakılmış kalıcı bir mirastır.' dedi.

Kitabın ortak yazarlarından Jose Gregorio Maita Ruiz de konuşmasında, Atatürk'ün sadece Türkiye'nin değil, tüm milletlerin ve dünya tarihinin en etkileyici liderlerinden biri olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin Caracas Büyükelçisi Aydan Karamanoğlu da 19 Mayıs'ın Türk milleti için taşıdığı öneme işaret ederek, 19 Mayıs 1919'un küllerinden doğan bir milletin bağımsızlık meşalesini yaktığı sembolik gün olduğunu hatırlattı.

Karamanoğlu, şu ifadeleri kullandı:

'Atatürk, gençliği sadece bir yaş grubu olarak değil; bir ülkenin ideallerinin, modernleşme vizyonunun ve geleceğinin en büyük koruyucusu olarak görmüştür. Onun mirası, bugün de bizlere ve geleceğimiz olan gençlere rehberlik etmeye devam ediyor. Diplomatik ilişkilerimizin 75. yılında, onun askeri ve siyasi dehasını anlatan bu eserin Caracas'ta okurlarla buluşması fevkalade anlamlıdır.'

Kitabın baş yazarı YEE Latin Amerika'dan Sorumlu Başkan Danışmanı Prof. Dr. Mehmet Necati Kutlu kitap üzerine kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Kutlu, kitabın hazırlık sürecini, arşiv çalışmalarını ve Atatürk'ün liderlik özelliklerinin Latin Amerika'dan nasıl görüldüğünü davetlilerle paylaştı.

Konferansın ardından katılımcılara kitap hediye edilirken, davetliler programda yer alan yazarlara kitaplarını imzalatma fırsatı buldu.

Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay

Milletimizin demokrasi mücadelesini ve hafızasını genç kuşaklara aktardık

Genel Müdür Çay, ‘Hafızayı Koru, Hakikati Yaz’ temasıyla düzenlenen etkinlikte iletişim fakültelerinde öğrenim gören geleceğin gazeteci adaylarıyla sektörün deneyimli isimlerini buluşturduklarını kaydederek, “Öğrencilerimiz kriz ve afet haberciliğinden doğrulama mekanizmalarına; etik yayıncılıktan medya sorumluluğuna kadar geniş bir yelpazede eğitimler alarak edindikleri bilgileri pratiğe dökme imkânı buldu. Yalnızca akademik bir eğitim faaliyeti yürütmekle kalmadık; aynı zamanda milletimizin demokrasi mücadelesini ve hafızasını diri tutacak bir medya bilincinin genç kuşaklara aktarılmasına öncülük ettik” şeklinde konuştu.

Basın İlan Kurumu ile üniversiteler arasında kurulan iş birliklerine değinen Çay, İstanbul, Anadolu ve Sakarya Üniversiteleriyle kuramsal bilgi ile sektörel tecrübeyi buluşturacak adımlar attıklarını dile getirdi. Genel Müdür Çay, bu kapsamdaki bir diğer önemli çalışmanın da ‘genç iletişimcilerin mesleki gelişimlerine katkı sunma ve sektöre daha donanımlı bireyler kazandırma’ hedefi doğrultusunda iletişim fakültesi öğrencilerine yönelik başlatılan staj programı olduğunu hatırlatarak, “Türkiye’nin dört bir yanından 150’ye yakın öğrencimizin başvurusunu aldık.

Genel Müdürlük ve 16 Bölge Müdürlüğümüzün dâhil edildiği programla genç meslektaşlarımıza medya mevzuatını, resmî ilan sisteminin işleyişini ve kamusal yayıncılık bilincini yerinde tecrübe edebilecekleri bir zemin hazırladık” ifadelerini kullandı.

Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu (soldan sağa): Yusuf Şimşek, Mehmet Ergün, Mehmet Müftüoğlu, Başkan Vekili İlhami Giray Şahin, Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Edibe Sözen Çetintaş, Prof. Dr. Muharrem Özen ve Genel Müdür Abdulkadir Çay.

‘Dijital telif’ konusunun takipçi olmaya devam edeceğiz

“Bugün yayıncılarımız; büyük fedakârlıklarla içerik üretmekte, kamuoyunu doğru bilgilendirmekte ve dijital dünyanın veri akışını beslemektedir” diyen Çay, yayıncıların ürettiği içeriklerin doğurduğu ekonomik değerlerin küresel teknoloji platformlarının tehdidi altında olduğunu söyledi. Genel Müdür Çay, internet haber sitelerinin algoritmik baskılara karşı korunması, özgün içerik üretiminin teşvik edilmesi ve dijital telif mekanizmalarının hukuki olarak güçlendirilmesi gerektiğini her platformda vurguladıklarını; bu konunun takipçisi olmaya devam edeceklerini kaydetti.

Eskişehir, Tekirdağ ve Konya’da düzenlenen bölgesel basın buluşmalarında 10 farklı şehirden 98 gazete ve internet haber sitesinin temsilcisiyle bire bir görüşme fırsatı bulduğunu aktaran Genel Müdür Çay, “Bu istişare toplantıları sayesinde yerel basının çözüm beklediği temel başlıkları, dijital dönüşüm süreçlerine dair fikirlerini, nitelikli insan kaynağı ihtiyacını birinci ağızdan dinledik. Türk basınının sesine kulak veren ve yapıcı çözümler üretmeye odaklanan kurumsal duruşumuzu, yaptığımız buluşmalarda bir kez daha vurgulamış olduk” açıklamasında bulundu.

İlan ve reklamlarda önemli oranda artışlar gerçekleşti

Basın İlan Kurumu Bölge Müdürlüklerinin faaliyetlerini büyük titizlikle yürüttüklerini belirten Çay, Kurumun taşra teşkilatıyla yaptıkları istişareler ve personelin özverisiyle 2026 yılının ilk 4 ayında geçen yılın aynı dönemine göre resmî ilan adetlerinde ortalama yüzde 17, reklam adetlerinde ise yüzde 13 oranlarında artış sağlandığı bilgisini paylaştı.

Çay, artışların ilan tutar bazında yüzde 45, reklam tutar bazında ise yüzde 64 oranlarında gerçekleştiğini bildirdi. Çay, şöyle konuştu: “Kamu kurum ve kuruluşlarıyla basın kuruluşlarımızın desteklenmesi için yaptığımız çalışmaların ne denli önemli olduğunu da böylelikle görmüş olduk. Sektörümüzün tüm bileşenlerinin sürece verdiği destekler de bir o kadar kıymetlidir.”

241 milyon TL tutarında krediye onay verdik

Basın sektörünün kredi ve kefalete erişimini kolaylaştırmak amacıyla Kredi Garanti Fonu ile Ocak ayında yapılan protokol kapsamında pek çok medya kuruluşunun kredi imkânına kavuştuğunu ifade eden Çay, Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulunun 20 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla süreli yayınların talepleri doğrultusunda 241 milyon TL tutarında krediye onay verdiğini aktardı.

Mesleki gelişim ve eğitim faaliyetlerini taşraya yayarak sürdürdüklerini kaydeden Çay, Kurumun denetim ve rehberlik fonksiyonu gereğince İzmir, Trabzon, Antalya ve Van Bölge Müdürlüklerinin koordinasyonunda gerçekleştirilen bölgesel uygulamalı mevzuat eğitimlerinde basın kuruluşlarını bilgilendirdiklerini söyleyerek, yıl genelinde de bu programların devam edeceğini bildirdi.

Genel Müdür Çay, Gaziantep ve Eskişehir’de düzenlenen ‘Dijital Habercilik ve Yapay Zekâ Eğitimi Programı’na kurumsal paydaş olarak destek verdiklerini; yapay zekâ teknolojilerinin medya üzerindeki dönüştürücü etkilerini, haberciliğin evrilen üretim süreçlerini ve yeni nesil iletişim pratiklerini sektörün aktörleriyle birlikte mercek altına aldıklarını kaydetti.

Genel Müdür Çay’ın konuşmasının ardından Başkanlık Divanı seçimi yapılarak yoklama alındı ve Genel Kurul Gündemi belirlendi. Yönetim Kurulu Durum Raporu ve Denetçiler Raporları okunduktan sonra Yönetim Kurulu’nun tekliflerine ilişkin sunum yapıldı. Akabinde ise üyeleri belirlenen İlan İşleri, Hukuk İşleri ve Mali İşler Komisyonları çalışmalarına başladı. Basın İlan Kurumu 33. Dönem 7. Genel Kurulu’nun 22 Mayıs 2026 Cuma günü gerçekleştirilecek son oturumunda, komisyonların görüşleri doğrultusunda sunulan teklifler karara bağlanacak.

19 Mayıs'ın, bir milletin bağımsızlık uğruna gösterdiği kararlılığın, inancın ve yeniden şahlanışının simgesi olduğunu vurgulayan Duran, mesajında şunları kaydetti:

"Samsun'da yakılan istiklal meşalesi, milletimizin ortak iradesiyle kısa sürede bağımsızlık mücadelesinin en güçlü sembolü haline gelmiştir. Gençlerimizin azmi, çalışkanlığı ve ülkesine duyduğu bağlılık; güçlü ve büyük Türkiye hedefinin en önemli dayanaklarından biridir. Bilimde, teknolojide, sporda ve hayatın her alanında ortaya koydukları başarılar, yarınlara dair umutlarımızı daha da büyütmektedir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, Milli Mücadelemizin tüm kahramanlarını rahmetle ve saygıyla yad ediyor; 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nı kutluyorum."

Bu anlaşma, iki ülke arasında ticareti kolaylaştırarak ekonomik büyümeyi teşvik etmeyi amaçlıyor.

Yıldız’ın mesajında şu ifadeler yer aldı:

“Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bağımsızlık mücadelesini başlatmak amacıyla 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışının 107. yıl dönümünü büyük bir gurur, coşku ve heyecanla kutluyoruz.

19 Mayıs; milletimizin bağımsızlık ve özgürlük yolunda gösterdiği kararlılığın, birlik ve beraberlik ruhunun simgesidir. Atatürk’ün Samsun’da yaktığı bağımsızlık meşalesi, milletimizin azim ve inancıyla büyüyerek Cumhuriyetimizin kuruluşuna uzanan tarihi sürecin en önemli dönüm noktalarından biri olmuştur.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün gençliğe duyduğu güvenin en güçlü ifadesi olan bu anlamlı gün, aynı zamanda gençlerimize bırakılan büyük bir sorumluluğun da simgesidir. Geleceğimizin teminatı olan gençlerimizin; çağdaş, demokratik ve güçlü Türkiye idealini aynı kararlılıkla sürdüreceğine olan inancımız tamdır.

Cumhuriyetimizin temel değerlerine sahip çıkarak ülkemizi daha aydınlık yarınlara taşıyacak olan gençlerimizin ve aziz milletimizin 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nı kutluyor; başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere tüm şehit ve gazilerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.”

Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfınca Ankara Spor Salonu'nda düzenlenecek "Türk Gençliği Büyük Kurultayı" etkinlikleri kapsamında ise bugün saat 23.00'ten itibaren, etkinlik sona erene kadar Cumhuriyet Caddesi'nin Tren Garı kavşak ile Baruthane kavşak arasında kalan bölümü çift yönlü, Tren Garı kavşak ile buraya bağlanan ve açılan yan varyantlar (alt geçit hariç), ulaştırma kavşaktan Tren Garı kavşağına bağlanan yan varyant, Tren Garı kavşaktan Kazım Karabekir Caddesi'ne bağlanan yan varyantlar (üst geçit hariç) trafiğe kapatılacak.

İstanbul'da bugün iki ilçede bazı yollar trafiğe kapatılacak

İstanbul Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekiplerince, bugün yapılacak etkinlik kapsamında Fatih ve Beyoğlu'nda kapatılacak yollar ve alternatif güzergahlar belirlendi.

Bu kapsamda saat 13.00'ten etkinlik bitimine kadar Beyoğlu'nda, Meclisi Mebusan Caddesi, Kemeraltı Caddesi, Necatibey Caddesi, Tershane Caddesi Perşembe Pazarı ışıklar ile Karaköy Meydan arası, İnönü Caddesi ile Şehitler Tepesi arası tam veya kısmi olarak kapatılacak.

Bu yollara alternatif olarak Tarlabaşı Bulvarı, Refik Saydam Caddesi, Asker Ocağı Caddesi, İnönü Caddesi, Evliya Çelebi Caddesi, Dolmabahçe Caddesi, Kadırgalar Caddesi, Bankalar Caddesi ve Boğazkesen Caddesi kullanılabilecek.

Fatih'te ise Alemdar Caddesi, Sahil Kennedy Caddesi (Sirkeci Meydan-Çatladıkapı ışıklar arası), Reşadiye Caddesi ve Galata Köprüsü tam veya kısmi olarak trafiğe kapatılacak.

Sürücüler, alternatif olarak Atatürk Bulvarı ve Atatürk Köprüsü'nü kullanabilecek.

Fotoğraf: Recep Bilek / AA

Samsun (AA)- Tarihi kaynaklardan derlenen bilgilere göre, Mondros Mütarekesi'nin 30 Ekim 1918'de imzalanmasından sonra İzmir'i Yunanlılar, Adana'yı Fransızlar, Antalya ve Konya'yı İtalyanlar işgal etti.

Urfa, Maraş, Antep, Merzifon ve Samsun'a İngiliz askerleri çıktı, İngiliz Donanması 13 Kasım 1918'de İstanbul önlerine demir attı.

Vatan toprağını korumak için yıllarını cephelerde geçiren, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığından 3 Kasım 1918'de İstanbul'a dönen Mustafa Kemal, yurdun kurtulması için harekete geçti.

Samsun ve çevresindeki Rumlar, 17-18 Mart 1919'da Samsun'a asker çıkaran İngilizlerin de desteğiyle çete baskınları yapıp kargaşa çıkararak, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi gereği bölgeyi İtilaf Devletleri'nin işgaline açmak istiyordu.

Bu gelişmeler üzerine Türk halkı kendini savunmak için teşkilatlanmaya, can ve mal güvenliklerini korumaya çalışınca bu durumdan endişe eden İngiliz Yüksek Komiserliği ve Karadeniz Ordusu Başkumandanlığı, 21 Nisan 1919'da İstanbul Hükümeti'ne nota vererek, bölgedeki gerilimin yatıştırılmasını, Rumlara karşı yapılan sözde saldırıların önlenmesini talep etti.

Bölgede asayişi sağlaması için 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal, İzmir'in işgal edildiği 15 Mayıs 1919'un ertesi günü, Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan yola çıktı.

Mustafa Kemal ve arkadaşları, Samsun'a ilk adımlarını 19 Mayıs'ta Reji İskelesi'nden attı. Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış ancak sadece Fransızlara ait Reji (Tekel idaresi) İskelesi sağlam kalmıştı. Fransızlar o dönemde Samsun'da kurulu bir fabrikada sigara üretiyordu. İskelenin adı bu nedenle "Tütün İskelesi" olarak da geçiyordu.

Samsun'a gelişinin İngilizlerde tedirginlik oluşturması üzerine Mustafa Kemal, Samsun'da 6 gün kaldıktan sonra 25 Mayıs'ta Havza'ya geçti.

Havza'da yapılan ilk mitingde İzmir'in işgali protesto edildi

Ülkenin kurtuluşuna giden yolda Mustafa Kemal Paşa'nın ikinci durağı olan Havza'da ilk miting gerçekleştirildi. Mustafa Kemal Paşa'nın talimatıyla yapılan mitingde, İzmir'in işgali protesto edildi.

Bir sonraki durağı Amasya olacak Mustafa Kemal, 18 gün boyunca Havza'da Milli Mücadele için önemli çalışmalar yürüttü.

Havza'daki hareketlilikten haberdar olan İngilizlerin yaptığı baskı ile 9. Ordu Müfettişliği görevinden alınması üzerine Mustafa Kemal, Havzalılara sivil olarak veda etti.

Mücadele ateşi Anadolu'ya yayıldı

Gazi Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının Samsun'a çıkarak yaktığı kurtuluş meşalesi sırasıyla Amasya, Erzurum ve Sivas'ta da yakılarak tüm yurda yayıldı. Milli Mücadele sonunda 29 Ekim 1923'te kurulan Türkiye Cumhuriyeti, bu yıl 103. yaşına giriyor.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, AA muhabirine, Milli Mücadele'nin Türk tarihinin en önemli kesitlerinden biri olduğunu söyledi.

Mondros Mütarekesi'nin 7. maddesinin işgallere zemin hazırladığını ve Osmanlı Devleti'nin paylaşım sürecinde kritik rol oynadığını belirten Çağlayan, başta İstanbul ve Boğazlar olmak üzere Anadolu'nun farklı bölgelerinin işgal edildiğini hatırlattı.

Samsun'a da 9 Mart ve 17 Mayıs 1919'da İngiliz askerlerinin çıkarıldığını dile getiren Çağlayan, "Bu açıdan baktığımızda Milli Mücadele, Türk milletinin vatan olarak bu toprakları koruma mücadelesidir. Sadece bağımsızlığın ve vatan bütünlüğünün değil, aynı zamanda milli ve manevi değerlerin korunma mücadelesidir." dedi.

Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarının işgal altındaki İstanbul'da yürüttükleri değerlendirmeler sonucunda Milli Mücadele'nin Anadolu merkezli yürütülmesinin kaçınılmaz hale geldiği görüşünün ağırlık kazandığını anlatan Çağlayan, şöyle devam etti:

"Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a görevlendirilmesi yapılacak ve bu görevlendirme çerçevesinde neredeyse Anadolu'nun yarısı, yani bütün Doğu Anadolu Mustafa Kemal Paşa'nın sivil ve askeri müfettişi olarak denetimine ve emrine verilmiş olacaktır. Böylece Mustafa Kemal Paşa, Türk milletinin makus talihini yenmek adına Samsun'a 19 Mayıs 1919'da adım atmıştır ama burada önemli olan şey şudur, İstanbul'da kararlaştırılan Anadolu merkezli Milli Mücadele fikrinin gerçekleştirilip gerçekleştiremeyeceği konusunda belirsizlik vardır. Her ne kadar Milli Mücadele'nin lider kadrosu askerler olsa da bu hareketin öznesi bizzat Türk milleti olacaktır. Türk milleti de yorgundur. Yaklaşık 7-8 yıl süren savaşlar var ve bu savaşlarda yorgun düşmüş Türk halkı yeni bir mücadeleyi başlatabilecek enerjiye, cesarete sahip midir? Bunun ilk ölçüldüğü yer Samsun olmuştur."

Samsun'un Milli Mücadele'deki kritik rolüne dikkati çeken Çağlayan, "Samsun'un Milli Mücadele'deki en önemli rolü, Anadolu merkezinde milli bir mücadele fikrinin gerçekleştirilebileceğine dair Mustafa Kemal Paşa'yı ikna etmiş olması ve bu fikirlerin gerçekleşeceğini görmüş olmasıdır. 'Kurtaran' şehir ifadesi, bu açıdan Samsun'un hak ettiği bir ifadedir." ifadesini kullandı.