Hakların Uygulanmasına yönelik yapılar

Hakların uygulanmasına yönelik yapıların oluşturulması, hakların olası ihlalleriyle ilgili görev üstlenen ve hakları koruyan kurumların yaratılması, devamlılığının sağlanması, ihlalin yaşanmasını engelleyecek gerekli mekanizmanın ve adalet sisteminin kurulması önem arz etmektedir. Bu durumu Cafer Tufan Yazıcıoğlu, devlete düşen yükümlülüklerin en önemlisi koruyucu önlemleri sağlama yükümlülüğünde olduğu şeklinde açıklamaktadır. Bu bağlamda, devletin başlıca görevleri; savaş ve görev şehit ailelerinin dul ve yetimleriyle malul ve gazileri korumak ve toplumda yaraşır bir hayat seviyesi yaşamak; yaşlıları, engellileri ve kimsesiz çocukları koruyucu önlemleri almaktır.(1) Bu amaçla iş gücü piyasasının düzenlenmesi, istihdamın artırılması ve işsizlik sorununa bir çözüm bulunulması sosyal politikaların öncelikli hedefleri arasında yer almaktadır. Alpay Hekimler, bu nedenlerle son yıllarda işsizlik probleminin dünya çapında önemli bir sorun haline gelmesi sosyal politikaların istihdam konusunda yoğunlaştırılmasını gerekli kıldığını belirtmektedir. Şüphesiz bu diğer konuların geri plana atıldığı anlamına gelmemekte, ancak istihdam sorunu, global gelişmelerin paralelinde önemli bir ağırlık kazanmıştır.

Tarih boyunca eşitsizlikler kendini yaşamın farklı alanlarında çeşitli şekillerde göstermişler ve toplumsal huzursuzlukların doğal bir nedeni olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Sunal, bu süreçte sosyal, siyasal, ekonomik ve yasal alanlarda ortaya çıkan eşitsizliklerin, adalet algısının oluşumunda son derece etkili olduklarını ileri sürmektedir. Mehmet Zambak ise tüm bunlara ek olarak merkezi yönetimin sosyal politika kapsamında hem düzenleyici hem de denetleyici rol üstlenip etkin bir yapıda olmasının önemli bir faktör olduğunu söylemektedir. Gözlemler bir ülkede ekonomik sistemin istikrarsız olmasına yol açan eşitsizliğin nedeni siyasal sistemin başarısızlığının sonucudur. İstikrarsızlık eşitsizliğin daha da artmasına neden olmaktadır(2). Sunal'a göre eşitsizliği önlemek için uygulanan sosyal politikalar, sosyal adaleti sağlama süreci üzerinden tanımlandığı zaman, kuramsal bir yaklaşım açısı içerisinde değerlendirilebilmektedir. Bu değerlendirmelere göre; Halis Yunus Ersöz,hayata geçirilen sosyal politika uygulamalarının toplumsal düzenin korunması ve sosyal barışın sürekliliğinin sağlanması amacıyla kararlaştırıldığını söylemektedir.


--------------------------------------------

[1]Kara, Şinasi, (1988), Devlet ve Politika, Met/Er Matbaası İstanbul, s. 354

[2]Stiglitz, Joseph, (2014), Eşitsizliğin Bedeli, Bugünün Bölünmüş Toplumu Geleceğimizi Nasıl Tehlikeye Atıyor (Çeviri. Ozan İşler), İletişim Yayınları, İstanbul, s. 25.