Avusturyalı tarihçi, doğubilimci ve yazar Paul Wittek (d. 11 Ocak 1894, Baden, Avusturya - ö. 13 Haziran 1978, Eastcote, Büyük Londra), Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşunda etkili olan gaza üzerine fikrî düşünceleri ve Osmanlı tarihine yaptığı katkılarıyla tanınmaktadır. Vittek, M.F. Köprülü'nün Milliyetçi tezine karşı ortaya koyduğu "gaza tezi" uzun dönemler tartışılmış ve üzerine birçok sentez ve anti tez üretilmiştir.
Paul Wittek'in tezine göre; Osmanlı’nın yükselişi gaza inancına ve gazilere dayanır. Wittek, Osmanlılar’ın askeri ve siyasi başarılarını gaza ve cihadla açıklamış ve Osmanlılar’ı ‘kutsal savaşçılar’ saymıştır. Wittek’e göre Osmanlı’nın tarih sahnesine çıkışını sağlayan da gazadır. Gaza Osmanlı’’yı dinamikleştirmiş, atılgan yapmış ve benzeri olmayan cesaretlerinin kaynağı olmuştur. Osmanlı Devleti gaziler sayesinde benzeri pek görülmemiş bir savaşçı kuvvet kazanmıştır. On dördüncü yüzyıla gelindiğinde fetihler iyi örgütlenmiş bir devlet girişimi olmuştur. Gaziler akınlardan savaş ganimetleriyle dönüyorlardı. Onlar “kafirlere karşı mukaddes cihat” yapıyordu.
Wittek, Osmanlı'yı köklü Türk tarihinin, Selçuklu kurumlarının ve Anadolu sosyal yapısının "doğal bir devamı" olarak kabul eden Köprülünün tezine karşı, Osmanlı'yı ideolojik bir "gaziler cemiyeti" olarak görür.
Hakikat şu ki Türk tarihinin en büyük ve en etkin devleti Osmanlı devleti değildir !
İslamdan çok önce MÖ VII-MS II yüzyılları arasında dokuz yüz yıl hüküm sürmüş olan Saka İskit Türk İmparatorluğu Osmanlıdan büyük ve evrensel etkisi çok daha büyük olan bir devlettir. Savaşla yenilemeyen hükümdarı Alper Tunga'nın barış ziyafetine davet edilip hile ile öldürülmesi Turan Ülkelerinde çok derin bir mateme ve Turan-Pers savaşlarına sebep olmuştur. Sonuçta yüzyıl sonra Alper Tunga' nın torunu Tomris hatun, eşini de dedesi Alper Tunga gibi hile ile öldüren en büyük Pers hükümdarı kabul edilen Büyük(!) Kiros'u savaş meydanında kesin bir zaferle yenip kafasını kesmiştir.
HUN İmparatorluğu ise yeryüzünde daha büyüğü olmamış olup Büyük (Pasifik) Okyanusundan Atlas Okyanusuna kadar zülkarneyn yürüyüşü yapmış tek devlettir.
744-1335 yılları arasında hüküm süren Uygur devleti ise Türk tarihine uygurluk (uygarlık) kavramını kazandırmış Avrupa’dan bin yıl önce demokratik örnek olmuş bir devlettir.
Bu bakımdan, Paul Wittek'in bir Osmanlı tarihçisi olarak yaptığı çalışmaları bütün Türk tarihine teşmil etmek doğru da değil mümkün de değildir.
Türkler İslam’dan önce de tevhid (Tengri tek) ve semavi (göklü) inanca sahip idi. Bilge Kağan'ın Orhun yazıtlarındaki Tanrı kut verdiği için Tanrı Lutfettiği için Kağan oturdum ifadeleri Türklerin savaş ve mücadelelerinin İslam’dan önce de Tanrının Lütfuna ulaşmak amaçlı olduğunu ortaya koymaktadır ki bu da İbrahim Peygamberin hanif inancını çağrıştırmaktadır !