Finans, paranın zaman içinde nasıl yönetildiğini inceleyen ve uygulayan geniş bir alandır. Diğer bir bakışla, Finans, belirsizlik (risk) altında kaynakların en etkin şekilde tahsis edilmesini konu alan disiplindir. Özetle “Finans’ı” paranın kendisi, yönetimi ve analizi şeklinde tanımlayabiliriz.
Finansın karşılığını ise şöyle tanımlayabiliriz:
· Para nasıl değerlenir
· Risk nasıl ölçülür ve yönetilir
· Yatırım yapılır mı, yapılmaz mı
· Nakit akışı sağlıklı mı
· Getiri, maliyete değiyor mu
Finans = büyük resim + analiz + karar
Finansman ise, bir faaliyetin yürütülmesi için gerekli fonların uygun kaynaklardan, uygun maliyet ve vadeyle temin edilmesi sürecidir. Diğer bir bakışla Finansman, bireylerin, işletmelerin veya kamu kurumlarının belirli bir zaman dilimi içinde ihtiyaç duydukları fonların sağlanması, kullanılması ve geri ödenmesine ilişkin karar ve süreçlerin bütünüdür. Kısaca “Finansman’ı” Paranın bulunması şeklinde tanımlayabiliriz.
Finansmanın karşılığını ise şöyle tanımlayabiliriz:
· Para nereden gelecek?
· Kredi mi, özkaynak mı, yatırımcı mı?
· Faizi ne, vadesi ne?
· Geri ödeme nasıl olacak?
Finansman = para temini + yapılandırma
Finansa erişim için finansmana ihtiyaç duyulur. Buna göre, Finansman, bireylerin, işletmelerin veya kamu kurumlarının belirli bir zaman dilimi içinde ihtiyaç duydukları fonların sağlanması, kullanılması ve geri ödenmesine ilişkin karar ve süreçlerin bütünüdür şeklinde yaklaştıktan sonra finansman türlerine bir göz atalım.
İç Finansman (Öz Kaynak Finansmanı)
İç finansman, işletmenin kendi bünyesinden elde ettiği kaynaklarla sağlanan finansmandır. Bu tür finansman, dışarıdan borçlanma yoluna gitmeden elde edilir.
En yaygın iç finansman kaynakları şunlardır:
· Net karın yeniden yatırılması
· Amortismanlar
· Varlık satışları
· Sahiplerin sermaye artırımı
Avantajları:
· Faiz yükü yoktur
· İşletmenin borçluluk oranı artmaz
· Maliyet düşüktür
Dezavantajları:
· Sınırlı kaynak
· Fırsat maliyeti yaratabilir (kar dağıtımı yapılmaması)
Dış Finansman (Yabancı Kaynak Finansmanı)
İşletmenin ihtiyaç duyduğu fonları dış kaynaklardan temin etmesidir. Bu yöntem, borçlanma ya da dış ortak alma yoluyla yapılabilir. İki ana başlıkta incelenir:
a) Borçlanma Yoluyla Finansman
· Banka kredileri
· Tahvil ihracı
· Leasing (finansal kiralama)
· Faktöring
Avantajları:
· Kaynaklara hızlı erişim
· Vergi avantajları (faiz giderleri vergiden düşülebilir)
Dezavantajları:
· Faiz yükü
· Geri ödeme zorunluluğu
· Finansal risk artışı
b) Sermaye Piyasası Yoluyla Finansman
· Hisse senedi ihracı
· Girişim sermayesi
· Melek yatırımcılar
Avantajları:
· Geri ödeme zorunluluğu yok
· Yüksek tutarlı finansman imkanı
Dezavantajları:
· Ortaklık yapısında değişiklik
· Kar paylaşımı zorunluluğu
Kısa Vadeli ve Uzun Vadeli Finansman
Finansmanın süresine göre sınıflandırılması da mümkündür:
Kısa Vadeli Finansman
Genellikle 1 yıl içinde geri ödenmesi gereken kaynaklardır. İşletmelerin nakit akışlarını düzenlemek için kullanılır. Örnekler:
· Ticari krediler
· Nakit krediler
· Çek ve senetler
Uzun Vadeli Finansman
1 yıldan uzun sürede geri ödenen kaynaklardır. Yatırım projeleri ve kapasite artırımı gibi amaçlarla tercih edilir. Örnekler:
· İhraç edilen tahviller
· Yatırım kredileri
· Hisse senedi satışları
Finansman Kararlarının Önemi
İşletmeler için finansman kararları stratejiktir çünkü:
- Doğru finansman yapısı, maliyetleri düşürür.
- Yatırımların zamanında yapılması sağlanır.
- Nakit akışı dengelenir.
- İşletmenin piyasa değeri artar.
Karar verirken dikkate alınması gereken başlıca faktörler:
- Finansmanın maliyeti
- Risk düzeyi
- İşletmenin sermaye yapısı
- Nakit akış projeksiyonları
- Faaliyet alanı ve büyüme hedefleri
Finansman ve Finansal Piyasa
Finansal planlama, işletmenin kısa ve uzun vadeli hedeflerine ulaşmak için gerekli fonları nasıl sağlayacağını ve yöneteceğini belirleyen süreçtir. Bu kapsamda:
1. Bütçeleme: Gelir-gider tahminleri yapılır.
2. Yatırım Planı: Hangi yatırımlara ne kadar kaynak ayrılacağı belirlenir.
3. Likidite Yönetimi: Nakit ihtiyacı ve ödemelerin dengesi sağlanır.
4. Risk Yönetimi: Kur, faiz ve kredi riskleri değerlendirilir.
Özetleyecek olursak, Finansman, işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri ve büyümeleri için vazgeçilmez bir unsurdur. Hem iç hem dış kaynakların etkin kullanımı, işletmenin başarısını doğrudan etkiler.
Finansman yöntemlerinin doğru seçimi, işletmenin mali sağlığını korurken rekabet gücünü de artırır. Bu nedenle, finansal yönetim ve planlama süreçlerinin titizlikle yürütülmesi büyük önem taşır.