Cins değişikliği, bir taşınmaz malın cinsinin, yapısız iken yapılı veya yapılı iken yapısız hale; bağ, bahçe, tarla vb. iken arsaya; arsa veya arazi iken, bağ, bahçe ve benzeri duruma dönüştürmek için paftasında ve tapu sicilinde yapılan işlemdir.
Gerekli Belgeler
1- Cins değişikliği istenen taşınmaz malın, tapu senedi veya tapu kayıt örneği, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge,
2- Taşınmaz malın maliki veya temsilcinin fotoğraflı nüfus cüzdanı ve temsil belgesi, T.C. Kimlik Numarası,
3- Yapısız iken yapılı hale gelen taşınmaz malların, cins değişikliği işlemlerinde, yapı kullanma izin belgesi veya işlemin yapılmasını talep eden Belediye/Valilik yazısı,
4- Taşınmaz mal sahibinin bir adet 6 x 4 cm. büyüklüğünde, son altı ay içinde çekilmiş bir adet vesikalık fotoğrafı (yeni tapu senedi için),
Tapuya Tescili
Kadastro Müdürlüğü tarafından düzenlenen tescil bildirimleri, Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderildikten sonra; Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından tescil işlemi yapılır. Taşınmazın Niteliği sütunundaki cinsi kırmızı mürekkepli kalemle terkin edilerek, tarih ve yevmiye numarası yazıldıktan sonra, mavi veya siyah mürekkepli kalemle yeni cinsi yazılır.
CİNS DEĞİŞİKLİĞİ HARCININ ÖDENMESİ
492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin (13-a, c) pozisyonlarına göre;
1- 01.01.1983 tarihinden önce inşaatı bitip iskan ruhsatının alındığının ve inşaata ilişkin emlak alım vergisinin ödendiğini belgelendirilmesi halinde tashih harcı alınmadan,
2- Tapu sicilinde kayıtlı olan arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunan bina vs. tesisler nedeniyle (yani yapısız iken yapılı hale getirilmesi nedeniyle) her bir bağımsız bölüm vesair tesis için 13/a pozisyonunda belirtilen 156,55 TL ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit edilmiş bulunan sosyal mesken, işçi evleri ve bunlardan daha düşük nitelikteki meskenlerin tescilinde yine 13/a pozisyonunun ikinci paragrafında belirtilen 78,25 TL tutarındaki harç, ilgili maliye kuruluşunca tahsil edileceğinden, bu harçların ödendiğinin belgelendirilmesi halinde, harç tahsil edilmeden,
3- Yukarıda belirtilen hususların belgelendirilememesi veya belirtilen tesisler dışında kalan her çeşit cins ve kayıt tashihinde emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilecek değer üzerinden, 13/c pozisyonu uyarınca, 78,25 TL tutarında harç tahsil edilerek,
Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret de tahsil edildikten sonra, taleplerin karşılanması gerekir.
CİNS DEĞİŞİKLİĞİ İŞLEMLERİNDE CEZALI HARÇ TAHSİLİ
492 sayılı Harçlar Kanununun Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlarla ilgili (4) sayılı tarifesinin 4751 sayılı Kanunla değişik son fıkrasında yer alan bu tarifenin 13 numaralı bendinin (a) ve (c) fıkralarında belirtilen işlemlerden emlak vergisi bildirim verilmesini gerektirenlerin 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununda yazılı bildirim verme süresi sonuna kadar tapuda gösterilmemesi halinde harç yüzde 50 fazlasıyla alınır. Hükmü, 5838 sayılı Kanunun 32/18. maddesi ile 28.02.2009 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır([1]).
Buna göre cins değişikliği ile ilgili olarak 4 Sayılı Tarifenin 13/a ve 13/c maddesinde belirtilen işlemlerin tapuda geç gösterilmesi nedeniyle 28.02.2009 tarihinden itibaren ceza uygulanmayacaktır.
[1] 5838 sayılı Kanunun 28.02.2009 tarih ve 27155 mük. sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.