1-5 Kasım 2017 tarihleri arasında İzmir YMM odasının ev sahipliğinde İstanbul YMMO, Ankara YMMO, Bursa YMMO, Adana YMMO, Gaziantep YMMO, Antalya YMMO ve Eskişehir YMMO'nın müştereken düzenlediği 4.Yeminli Mali Müşavirlik Denetim ve Tasdik Sempozyumu Kuşadası'nda gerçekleştirildi. Cumhuriyetimizin 94. kuruluş yılı nedeniyle İzmir 1.İktisat kongresine atfen. Ekonomik bağımsızlığı olmayan ülkelerin, siyasi bağımsızlığının da olamayacağı vurgusuyla başlayan sempozyumda öne çıkan konuları ve başlıkları değerlendirdiğimizde, sempozyumun konusu ve paydaşlarının bir arada olduğu bir ortamda, Yeminli Mali Müşavirlik mesleğinin dünü bugünü ve geleceğine ilişkin çok önemli ve faydalı bilgiler sunuldu.
Sempozyumdaki sunumların ana temasında yer alan biz kimiz (YMM) sorusunun cevabında 'mali açıdan kamu düzeninin sağlanmasına emek veren kişi' tanımlamasının anlam bulduğu. Yeminli Mali Müşavirliğin 40 yıllık bilgi ve birikim sonucunda. Bir kariyer mesleği, nitelikli insan kaynağı camiası, vergi dışında denetim ve raporlama ile finansal olan ve olmayan bilgiler sunan özgün ve örnek bir meslek, güveni tesisi eden kişi/müessese olarak sempozyumda bildiri sunan tüm tarafların açıklamalarında ortak görüş olarak yer aldı.
Sempozyumun ilk gününde LİMAK Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Nihat Özdemir'in Yeminli Mali Müşavirler olarak sizler bizim için hep "dürüst ve güven duyulan kişilersiniz bu özelliğinizi hiç kaybetmeyiniz."sözleri ile sempozyumun ikinci gününde İHKİB Başkanı Sayın Hikmet Tanrıverdi'nin "KDV iadelerimiz için bizden teminat istiyorlar oysaki bizim için sizin imzanız teminattır." İfadesi ve sonrasında "YMM yasasında yer alan yetki ve güven konusu fiili olarak da uygulanmalıdır. Özellikle KDV iadelerinde sizlerin yaşadığı sorunlar doğrudan bizleri etkilemektedir. YMM bilgiye ulaşması için GİB kayıtlarının, YMM nin bilgisine açılması ve indirim mekanizmasının revize edileceği bir KDV reformu bekliyoruz. " sözleri Türk ekonomisi için yeminli mali müşavirlik müessesesinin önemini çok daha anlamlı hale getirdiğinin ifadesi olarak tanımlaya biliriz.
Sempozyumun üçüncü günü EBSO başkan yardımcısı sayın İbrahim Gökçüoğlu'nun özellikle altını çizdiği "Sanayi 4,0 dijitalleşme ve küresel ekonomiyle entegrasyon ancak eğitimle olur." vurgusu bence Güven, Eğitim ve Teknolojinin birlikte sempozyumun en çarpıcı konusu olarak öne çıktı. İş dünyasından konuk olarak katılan konuşmacıların ortak düşüncesi "İş dünyası olarak YMM den önemli hizmetler almaktayız. Ekonomik gelişmelere bağlı olarak zaman kaybını aşmak için ekonomide devlet ile mükellef arasındaki işlemlerde daha çok hizmet almalıyız" şeklinde ifade edildi.
İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektörü (Başbakan Eski ydr.) Prof.Dr. Nazım Ekren'nin yapmış olduğu ekonomik değerlendirmesi sonrasında, Türkiye'nin kürsel ekonominin bir parçası olması ve bütünleşmesi için yeni dünya düzeninde önem kazanan maliye politikalarının ülkemizde de geliştirilmesi gerektiğini belirtmesi gelecekte sürdürülebilir ekonomi için yeminli mali müşavirlik mesleğinin bu sürece katkısını vurgulaması dikkate alınması gereken bir husustur.
Dört gün süren sempozyumda; TÜRMOB, üniversitelerimizden konusunda uzman öğretim üyeleri, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, Kamu Gözetim Kurumu Başkanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığı, İş dünyasının temsilcileri, önde gelen basın kuruluşların ekonomi yazarları ve konusunda uzman yeminli mali müşavirlerin sunum yaptığı sempozyumda. Mevcut fiili durum tespiti ve sorunlar ile geleceğe ilişkin öngörü ve beklentileri aşağıdaki şekilde özetlemek mümkün
VUK 134.maddesinde yer alan "Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır." Aynı kanunun 18 nolu tebliğde yer alan "Yeminli mali müşavirlerin yapacağı beyanname tasdikinin amacı, ödenmesi gereken gelir ya da kurumlar vergisinin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır." Hükümlerinden hareketle illiyet bağının da dikkate alındığı yükümlülük-sorumluluk konusunda 3568 sayılı yasanın 12 maddesinde yer alan "Tasdik ve Tasdikten Doğan Sorumluluk" un yeniden belirlenmesi.
YMM'ler sayısı 40'ı bulan tasdik ve raporla mükelleflere ve devlete hizmet sunmaktadır. Tam tasdik sözleşmesi imzalayan mükellef sayısı yaklaşık 32 bin (iptal sonrası bu sayı 27 bin düşmektedir) Mükelleflerin zorunluluk olmadan buna ihtiyaç duyması YMM katkısını ortaya koymaktadır. Tam tasdik kapsamındaki mükelleflerin %93,2 incelenmediği, inceleme oranının %6,8 olduğu Yaklaşık 76 bin mükellefin KDV iadesi, yaklaşık 21 bin mükellefin ise diğer işlemler olmak üzere toplamda yaklaşık 130 bin mükellefin YMM ile hizmet sözleşmesi yaptığı. YMM tarafından tasdik edilen şirketlerin satış hasılatının 2,6 milyon TL beyan edilen 256 milyar matrahın ise 131 milyar TL ulaşmaktadır.
Denetim-tasdik ve kamu geliri, vergi kapasitesi ve vergide verimlilik konularında devlet ile mükellef arasında verginin toplanması ödenmesi ve vergi incelemelerinde bir denge unsuru olarak YMM sunduğu katkının sayılarla ifadesi nedir? Bundan sonraki çalışmalarda buna imkan verilmelidir. "Vergide koruyucu hekimlik, kayıt ortamının verginin kıskacından kurtulması' konusunda YMM'nin ekonomiye katkısı mükellef haklarının savunucusu ve arabulucu olarak önem arz etmektedir. YMM'ler olarak bu konudaki öneri özellikle hukuka aykırı bir işlemin yargıya intikal etmeden uzlaşma sistematiğinde çözümlenmesi, sorunların çözümünde kapalı olunmaması, açık olunması rapor değerlendirme komisyonun sorumlulukları incelemelerde yaşanan olası olumsuzlukları giderecektir.
Meslekte birlikte olmak, meslek mensupları ile veri paylaşımı, kuşaklar arası bilgi ve iş aktarımını sağlamalıyız. SMMM bizlerin stratejik ve çözüm ortaklarımız, yüz binlik SMMM ordusu etkin olarak değerlendirilmeliyiz. Gelişen teknoloji ve 2.nesil internet ile birlikte dünyanın yakından takip ettiği bir sistem değişimi öngörüsü içinde mühendislik gerektiren, finans bilgileri içeren bir meslek ve meslek mensubu profili ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Mesleğin gelişimi için zorunlu eğitim (Oryantasyon eğitimi) yönetmeliğin çıkartılması ve tam tasdik denetim standartlarının oluşturulması kurumsallaşma kalite kontrol ve denetim ekip olarak yapılması zorunluluğu getirilmelidir. Gelişen teknolojide dijital ortamda veri aktarımı ve raporlarda çalışma kağıtlarının önemi ve statüsü ne olacak? Vergi mahremiyeti nedeniyle risk analizlerinde mükellef hakkında bilgi alma engelinin kaldırılması konuları da cevap bekleyen sorular olarak belirtildi.
Entegre raporlama; Durum tespiti üzerinden sürdürülebilir bir geleceğe ilişkin öngörü gelecekte ekonomide yeni yol haritasının rotasını belirleyecektir. UFRS dünya ticaretinin geçer dilidir. Bundan dönüş yok. Bu nedenle YMM'ler Finansman-Yatırım-Vergi danışmanlığında güven duyulan kişi olarak ön çıkacaklardır. Çünkü Ekonomik göstergelerin sonuçlarına göre özel sektörün yeni bir büyüme modeline ihtiyaç vardır. Bilindiği gibi ülkemizde 1989 yılından itibaren uygulanan serbest piyasa ekonomisi uygulanmaktadır. Sanayi 4,0 – Dijital ortam ve teknolojinin ekonomiye etkisi ve gümrük birliğinin revize edilmesi ile birlikte, ekonomide büyümeye bağlı olarak hizmetler sunumunda YMM-SMMM için ulusal rekabet (Şok) etkisi mesleki dönüşümü zorunlu kılacaktır. Bu nedenle YMM hizmet sunumları bilanço açıkları, finans ihtiyacı, borç stokları, finansal ve nakit ödemeler, güvencedekiler ve beklentiler şeklinde yeniden şekillenecektir.
E-Devlet ve VEDOP projesi kapsamında Maliye Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalarla uygulamaya sokulan KEYS programıyla gelir idaresinin; teknoloji mükellefin vergisel işlemlerinin her aşamasında kullanılması amaçlanmakta olup öncelikle inceleme raporların ( 3 milyon mükellef e-tebligat kapsamında) akabinde YMM raporlarının elektronik ortama taşınması, basit usul, işletme usulü ve serbest meslek mükellefler için hazır beyan sisteminin yakın zaman uygulamaya geçirileceği, internet bankacılığına benzer bir sistemle mükelleflerin vergisel işlemlerini yerine getirip takip edebileceği. Özellikle iş dünyasından gelen talep üzerine KDV iade sistemi üzerinde önemli çalışmalar yapıldığı. Devreden KDV için bir yöntem arayışında oldukları bilgisi, mesleki değişim ve dönüşüm için bundan farklı bir bakış acısı ortaya koymamıza neden olacaktır.
Yeminli Mali Müşavirlik mesleği dünyada ilk ve bize özgü bir sistem olup uygulamaya başladığı günden günümüze yapmış olduğu gelişimle bugün için Romanya, Yunanistan ve Arnavutluk tarafından örnek modeldir. (ABD ve İngiltere de farklı bir şekilde uygulandığı bilinmektedir.)
Kayıt dışılık siyasi olduğu kadar kültürel bir sonuç olarak gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında ekonomik olarak olumsuz etki yaratmaktadır. Ülkemizde başarı ile uygulanmakta olan Yeminli Mali Müşavirlik sisteminin ulusal bir kazanım olarak geliştirilmesi ve güçlenmesi kayıt dışı ekonomi önlemede dün olduğu gibi gelecekte de katkı sağlayacaktır. Bu nedenle denetim ve tasdik işlemlerinin geliştirilmesi ve kapsamının genişletilmesine önem verilmelidir. Ayrıca denetim ve tam tasdik ile bağımsız denetim bir değil ayrı işler olup her aşamasında YMM'ler vardır.
Sonuç olarak özetlemek gerekirse ekonominin ve vergisel işlemlerin denetimine talip olan YMM'ler 'daha çok güven daha çok görev' anlayışıyla ülkemizi sanayi 4,0 dijitalleşme ve küresel ekonomiyle entegrasyonunu sağlamak için çalışmaya devam edecekler.
Sekiz YMMO birlikte İzmir YMMO ev sahipliğinde yapılan 4.Yeminli Mali Müşavirlik Denetim ve Tasdik Sempozyumu başarılı bir organizasyon olarak katılımcılardan olumlu not aldı. Başta İzmir YMMO olmak üzere tüm emeği geçenler meslek adına teşekkürü hak ediyorlar.